Kipchogeren 2 orduz azpiko maratoiaren atzean dagoen zientzia

Leire eta Ainara Sangroniz / 2019-10-22 / 565 hitz

Urriaren 12an Eliud Kipchogek maratoia 2 ordu baino denbora laburragoan amaitzea lortu zuen. Marka ez da ofiziala izango ez direlako bete IAAF atletismoaren erakundeak (International Association of Athletics Federations) ezartzen dituen baldintzak, baina historiara pasako da, lehen aldiz gizakia 2 orduko langatik jaisteko gai izan baita. Lasterketa honetan kenyarrak lortu duen markak, berak dioen bezala, gizakiak ez daukala mugarik erakusten du.
Jarraitu irakurtzen

Plateren itxurak jaten ditugun elikagaien aukera baldintzatzen du

Zientzia Kaiera / 2019-11-11 / 348 hitz

2010ean Munduko Osasun Erakundeak (MOE) adierazi zuen Mexiko zela munduko obesitate indize altueneko herrialdea. Ikerketen arabera 1985. urtetik hona, mundu mailako gizakien pisua 2,0 kg/m2 hazi da emakumezkoetan eta 2, kg/m2 gizonezkoetan. Indizea gora egiten ari dira mundu mailan, hirietan zein landa eremuetan eta herrialdeei kostu handiak sortzen dizkie bizi kalitatearen murrizketa dela eta.
Jarraitu irakurtzen

Itsasoaren erauntsipean

Garikoitz Goikoetxea / 2019-10-30 /664 hitz

Climate Central zentroak mapa bitartez aztertu du itsasoaren maila igotzeak zer eragin izango duen. Uholdeak izateko arrisku handiagoa izango dute Euskal Herriko eremu ugaritan; besteak beste, Aturri aldean eta Bilboko itsasadarrean.

Jarraitu irakurtzen

Obesitatea eta argaltasuna ere heredatzen dira

Juan Ignacio Perez Iglesias / 2019-09-30 / 481 hitz

Pisua hartzea edo galtzea, modu sinplean esanda, eskuratzen den energiaren eta gastatzen denaren arteko aldearen ondorio da. Organismoak irentsi den elikagaitik asimilatzen duena eskuratzen du. Eta jardunaren jardunez energia gastatzen du, beroa barreiatuz. Askotarikoak dira jarduerok: batzuk beharrezkoak dira sistema organikoek (bihotz jarduera, giltzurrunena, nerbioena, etab.) normal funtzionatzeko, esaterako, gorputz tenperaturari eustea; beste batzuk zelulak eta ehunak berritu eta konpontzeari lotuta daude; beste batzuk egitura berrien sintesiaz arduratzen dira; eta azkenik, ariketa fisikoari loturiko muskuluen jarduerak ere aipatu behar dira. Eskuratu den energia gastatu dena baino handiagoa bada, organismoak masa hartzen du. Kontrakoa gertatzen da gastatu dena eskuratu dena baino handiagoa bada.

Jarraitu irakurtzen

Elikadura osasungarria, zeren bizkar?

Zihara Jainaga / 2019-10-03 / 956 hitz

Hego Ameriketan ekoizten diren ahuakateak eta kinoa bat-batean eta masiboki sartu dira Mendebaldeko elikadura dietan. Jatorrizko herrialdean, ordea, eragin latza sortzen ari da gainprodukzio hori: miseriara kondenatuta daude hango nekazariak.

Jarraitu irakurtzen

Hegazti migrazioaren aztikeria

Ainize Madariaga / 2019-10-02 / 870 hitz

Irailean eta urrian dira gehienbat hegazti migratzaileak mugitzen. Europako bi pasabide nagusietatik bat Euskal Herrian dagoenez, fenomenoa behatzeko toki egokia da. Elikadura da migrazioaren arrazoia, baina klima aldaketak moldaketak ekartzen dizkio migrazio mapa naturalari.

Jarraitu irakurtzen