Zure hizkuntza zure erabakia: balorazioa

ZURE HIZKUNTZA, ZURE ERABAKIA

Ikasleen interesa eta parte hartzeaIkasleek egitekoa ulertu dute baina puntuak nola kudeatzen ziren ulertzea kosta egin zaie. Ikasleak oso gustura ibili dira jolasean eta izugarri parte hartu dute. Oso giro ona sortu da jolasten zuten bitartean.

Ikasleen hausnarketa:  Zenbait frogatan lotsatuta ibili dira baina nola edo hala azaltzen edo egiten lortu dute, zenbaitetan ikaskideen laguntzaz. Hausnarketa baino ikasleek oso ongi pasatu dutela nabarmenduko nuke

Irakaslearen sentsazioa: Gelaratu ondoren, puntuena aldatuko nuke ikasleei hori ulertzea kosta egin zaielako. Batez ere, oso ongi pasa dutela eta euskara aitzaki izanda haiek ongi pasatzea oso positiboa dela pentsatzen dut.

Maitane Suarez, LHko 5. maila (15 ikasle), Remontibal IP, Lizarra

Lehenengo esaldia beti euskaraz

Nor daIrakaslearentzako argibideak

Ikasleei beheko testua emanen zaie irakurtzeko, eta gero, horren gainean eztabaidatuko da: ados dauden ala ez, zer gehitu nahi duten, esaten dena betetzen ote duten, zergatik…

Lehen hitza edo lehen esaldia beti euskaraz egiteak sorpresa on asko emanen dizkigu; izan ere, uste ez genuen tokietan ere euskaraz eginen digute maiz.

Hori dela eta, 24 orduz (edo hainbat orduz)  dendan, liburutegian, tabernan, kaleko norbaiti… lehen esaldia (agurrak soilik ez du balio) euskaraz egitea proposatuko diegu eta jasotako bizipenak gelaratu eginen ditugu.

Saiakera egin aurretik, lehen hitza euskaraz egiten dugunean, gerta daitezkeen egoeren azalpenak emanen ditugu. Irakasleak hainbat jarraibide, argudio eta arrazoi eman ditzake ikasleek ezezagun bati lehen hitza euskaraz egiten diotenerako:

A- Euskaldunok euskaraz egitea normala da, beraz, lehenengo esaldia euskaraz egitea izan beharko litzateke gure jarrera ohikoena. Lehenengo esaldia euskaraz egiten ez badugu ez dugu jakiterik gure solaskidea euskalduna den ala ez. Are gehiago, euskaldunari euskaraz aritzeko aukera kentzen diogu. Jarraitu irakurtzen

Nork motibatuko du motibatzailea?

“Irakurgaiak” atalean, besteak beste, soziolinguistika  alorrean aditu/aritu diren pertsonen  kolaborazioak jasotzeko eta zuekin partekatzeko asmoa dugu. Oraingoan, Txerra Rodriguezen ekarpena duzue irakurgai: ekarpen interesgarria bezain mamitsua. Mila esker, Txerra!

“Gazteak motibatu behar ditugu (dituzue), antza. Euskara gehiago egin dezaten, jakina. Erraza da esaten, egiten ez dakit nik. Izan ere, lehenik eta behin, ados jarri beharko ginateke motibazio hori zertan datzan. Baina artikulu honen luzera zeharo gainditzen du kontu horrek.

Motibatzeaz ari ginen. Nik ez daukat erantzuna, bestela ez nuke hemen botako hain arin. Azkar joango nintzateke patentatu eta aberastera. Baina pista batzuk baditut, han-hemen entzun eta egindakoetatik abiatuta.focalaforja_CCmarimbajlamesa_txiki

Lehenik eta behin, gazteak ez “kriminalizatu”. Aski da. “Egin euskaraz” bezalako errieta-erreguek ez dute balio. Euskaldun agertzea gaur eta hemen joera nagusiaren kontra igeri egitea da. Helduontzako erraza ez bada, pentsa gaztetxoentzako.

Bigarrenik, entzun. Gazteek asko dute esateko. Euren sentimendu, bizipen, kezka, interes, beldur eta abarrak oso garrantzitsuak dira. Ezagutu behar ditugu horiek guztiak, aldaketarik eragin nahi badugu. Jarraitu irakurtzen

Ibaiaren teknika: balorazioa

IBAIAREN TEKNIKA 

Ikasleen interesa eta parte hartzea: gehienek oso ongi erantzun dute eta interesez burutu dute ariketa.

Ikasleen hausnarketa: ariketa hau egin aurretik, euskararen jatorriaren inguruko edukiak lantzen ibili ginen. Jatorriaren aitzakiarekin, euskararen etorkizuna aurreikusten saiatu ginen. Ibaiaren ariketa momentu egokian txertatu dudala uste dut, hizkuntzarekiko sentsibilitatea azaleratua baitzuten aurreko edukiak landutakoan. Ikasleek oso ongi erantzun dute (gehienek), eta euskarari zer edo zer zor diotela hausnartu dute; hau da, hizkuntzarekiko harremana etorkizun hurbil batean estutu beharra azpimarratu dute.

Irakaslearen sentsazioa: ikasle gehienek oso ongi erantzun dute, nahiz eta bakan batzuek ezer gutxi adierazi duten eta arras azalekoa izan den haien hausnarketa. Euskararen ibaian bidaide izan nahiko luketela argi eta garbi adierazi dute eta horretarako konpromisoa handitu beharko luketela hausnartu. Ekintza egin bitartean, giroa oso aproposa izan da eta oso ongi baloratu dute/dugu bertan bizitakoa. Bertzalde, ariketa aproposa da barruko sentimenduak adierazteko eta hizkuntzaren gaineko hausnarketa bultzatzeko.

   Jon Barberena, DBHko 3. maila (13 ikasle), Agoizko  DBHI.

Erretratua: balorazioa

ERRETRATUA

Ikasleen interesa eta parte hartzea: oso gustura eta motibatuta agertu dira jarduera berri honen aurrean. Parte hartzea handia izan da.

Ikasleen hausnarketa: oso gustura aritu dira, denbora ustekabean pasa zaie, eta, beraien erretratuak besteenekin alderatu dituztenean eta bertan irudikatutakoa azaltzean, espero ez zituzten ondorioetara iritsi dira.

Irakaslearen sentsazioa: oso gustura geratu naiz, balorazio positiboa egiten dut. Gehiagotan gelaratu behar ditut horrelako jarduerak; ikasleak gustura aritzen dira lanean eta lortutako etekinak oso positiboak dira.

  Amaia Aldasoro, LHko 5. maila (19 ikasle), Altsasuko Zelandi IP.

Zure hizkuntza, zure erabakia

Irakaslearentzako argibideak

Joko honen abiapuntua  ezaguna da: nerabeek eta gazteek gauza ugari egiten dituzte taldean onartuak izateko eta ez, zinez, gustukoak dituztelako. Teoria honen arabera taldean erabiltzen den hizkuntza taldeak berak  bultzatzen duela gauza nabaria da. Hortaz, maiz, euskara erabili nahi duten gazteek taldearen arauen traba izaten dute; taldeetan, oro har, ezarritako konbentzioek agintzen baitute. Gainera, batzuetan, taldeak oso gogor jokatzen du bere arauak betetzen ez dituenaren kontra. Joko honen xedea ikasleak horretaz jabetzea da eta euskal hiztunaren erabakitzeko ahalmena sendotzea nahiz bultzatzea.

people 1

Jokoaren azalpena:

1. Irakasleak behean agertzen diren egoeren txartelak eramango ditu gelara (ikasle taldearen arabera,  egokiak iruditzen zaizkion beste batzuk txerta ditzake).

Probak egiteko proposamenak:probak Jarraitu irakurtzen

Erretratua

lena-2W

Irakaslearentzako argibideak

Ikasle bakoitzak  berarekin  euskaraz aritzen den pertsona baten erretratua eginen du (aita-ama, amona-aitona, senidea, etxekoa, auzokoa, herrikoa edo ikaskidea…).

Erretratuan, pertsonaz gain, nahi duena marraz dezake, esaterako: toki bat, paisaia bat, tresna bat edo egokia iruditzen zaion beste zerbait.

Erretratuarekin batera, ikasleak pertsona horrekin izandako harremanetan bizi izan duen pasadizoa, gogora ekartzen dion oroitzapena, hark aipatzen duen esaldi bat, erakutsi dion esaera zahar bat edo kanta bat kontatu edo kantatuko du.

Gero, talde txikitan jarrita, ikaskideei nolakoa den pertsona hori azalduko die: nor den, nongoa…; non eta nola ezagutu duen; zergatik hautatu duen; zergatik daukan euskararekiko lotura; eta, horrekin batera, prestatu duen kontu edo kanta kontatu edo kantatuko die.

Taldekideak ondorio batzuk ateratzen saiatuko dira: zer antzekotasun dituzten pertsona horiek, zergatik izaten den lotura berezia pertsona horiekin…

Material osagarriak

Orriak eta margoak.

* Elhuyar Fundazioaren materialean oinarritutako ariketa.

Ibaiaren teknika

Hasmentako oharra

IbaiaJarduera honen helburua bakoitzak norbere hausnarketa egitea da eta hizkuntzaren hari afektiboa ernatzea eta bestea hobeki ulertzea. Jarduera sakona da, ikasleek beraiek egin behar dute hausnarketa, ahal dela irakasleak eskua sartu gabe.

Ibaian jasotzen dena, ahal den neurrian behintzat, bizipen pertsonalak izan daitezela, eta ez hainbeste testuinguru edo gertaera sozialak.

Irakasleak berak aurretik ariketa hau egitea gomendatzen dugu.

Jarraitu irakurtzen

Norberaren hizkuntza historia

Irakaslearentzako argibideak

Ikasleek beraiek egin behar dute hausnarketa, irakasleak eskua sartu gabe.

Jardueraren helburuak:

  • Ikasleak ohartzea eta gogoeta egitea egindako galderen inguruan.
  • Besteen egoerak ezagutu eta ulertzeko ahalegina egin.
  • Askotako egoerak daudela jakin.
  • Egoera guzti horiek geureak direla ohartu.

Ariketa honen bidez, hizkuntza egoera ezberdinak partekatzea bultzatuko dugu. Azken eztabaidan, ikasleek 4/5 ideia nagusi atera ditzaten bidea jartzea litzateke irakaslearen lana. Hau da, irakasleak dinamika bideratuko du ikasleek euren hausnarketak eta ondorioak atera ditzaten.

Jarraitu irakurtzen

Nik norekin nola

Irakaslearentzako argibideak

Jarduera honen helburuak:

Taldea

  • Ikasleek lagunekin, tuentin… hizketan ari direnean zer hizkuntza erabiltzen duten ohartzea.
  • Ikasleek euskara ala gaztelania hautatzen dutenean erabaki bat hartzen ari direla ohartzea.
  • Erabaki hori aldatzeko aukera dutela ohartzea.

Joko honen bidez, ikasleei hausnarketa egiteko eskatuko diegu. Sortutako hausnarketa sozializatu eginen da. Oso garrantzitsua da irakasleak ariketa iritzirik edo epairik eman gabe bideratzea, hau da, zer den ongi edo gaizki dagoena nabarmendu gabe egitea.

Jarraitu irakurtzen