Hizkuntzekiko jarrerak

Irakasleentzako argibideak:

Ikasleei ondoko galdetegia bakarka erantzuteko eskatuko zaie. Garrantzitsua da ikasleek zintzotasunez erantzutea eta irakasleak inolako pistarik ez ematea balizko erantzunen gainean, edo galdetegiko erantzunak kontatzeko moduari dagokionez. Galdetegia bete ondoren, ikasle bakoitzak berea puntuatuko du, irakasleak emango dituen jarraibide hauen arabera:

Jarreren galdetegia puntuatzeko jarraibideak:

1.- 1., 2., 4., 10., 12., 13., 14., 15., 18., eta 19. galderei emandako erantzunak positibotzat hartuko dira. Erantzun positibo bakoitzaren alboan (1., 2., 4., 10., 12., 13., 14., 15., 18., eta 19. galderakoak),  1etik 5era lortutako balioak  jasoko dira, kanpoko ertzean, (+) gehi markarekin. Balore horiek batuko dira eta ateratako zifra orrialdearen bukaeran idatziko da (+ zeinuarekin)

2 .- 3., 5., 6., 7., 8., 9., 11., 16., 17., eta 20. galderei emandako erantzunak negatibotzat hartuko dira. Erantzun negatibo bakoitzaren alboan (3., 5., 6., 7., 8., 9., 11., 16., 17., eta 20. galderakoak),  1etik 5era lortutako balioak jasoko dira, kanpoko ertzean, erantzun bakoitzaren ondoan, (-) minus markarekin. Balore horiek batuko dira eta ateratako zifra orrialdearen bukaeran idatziko da (- zeinuarekin).  Ateratako zifra orrialdearen bukaeran idatziko da (- zeinuarekin), balore positiboen zifraren azpian.

3 .- Azkenik, galdetegiaren puntuazioa honela kalkulatuko da: balio positiboaren zifra (+) ken negatiboarena (-). Horixe izanen da galdetegian lortutako puntuazioa.

Zifra hori orriaren goialdean idatziko da, eskuin aldean (biribil bat jarriko zaio).

Ikasleen puntuazioa interpretatzeko hauxe hartuko dugu kontuan: jarrera negatiboenak  -40 puntutik hurbilen daudenak dira eta positiboenak, aldiz, +40 puntutik hurbilen daudenak, baldin eta galdera guztiei erantzun bazaie. Jarraitu irakurtzen

Lehenengo esaldia beti euskaraz

Nor daIrakaslearentzako argibideak

Ikasleei beheko testua emanen zaie irakurtzeko, eta gero, horren gainean eztabaidatuko da: ados dauden ala ez, zer gehitu nahi duten, esaten dena betetzen ote duten, zergatik…

Lehen hitza edo lehen esaldia beti euskaraz egiteak sorpresa on asko emanen dizkigu; izan ere, uste ez genuen tokietan ere euskaraz eginen digute maiz.

Hori dela eta, 24 orduz (edo hainbat orduz)  dendan, liburutegian, tabernan, kaleko norbaiti… lehen esaldia (agurrak soilik ez du balio) euskaraz egitea proposatuko diegu eta jasotako bizipenak gelaratu eginen ditugu.

Saiakera egin aurretik, lehen hitza euskaraz egiten dugunean, gerta daitezkeen egoeren azalpenak emanen ditugu. Irakasleak hainbat jarraibide, argudio eta arrazoi eman ditzake ikasleek ezezagun bati lehen hitza euskaraz egiten diotenerako:

A- Euskaldunok euskaraz egitea normala da, beraz, lehenengo esaldia euskaraz egitea izan beharko litzateke gure jarrera ohikoena. Lehenengo esaldia euskaraz egiten ez badugu ez dugu jakiterik gure solaskidea euskalduna den ala ez. Are gehiago, euskaldunari euskaraz aritzeko aukera kentzen diogu. Jarraitu irakurtzen

Nork motibatuko du motibatzailea?

“Irakurgaiak” atalean, besteak beste, soziolinguistika  alorrean aditu/aritu diren pertsonen  kolaborazioak jasotzeko eta zuekin partekatzeko asmoa dugu. Oraingoan, Txerra Rodriguezen ekarpena duzue irakurgai: ekarpen interesgarria bezain mamitsua. Mila esker, Txerra!

“Gazteak motibatu behar ditugu (dituzue), antza. Euskara gehiago egin dezaten, jakina. Erraza da esaten, egiten ez dakit nik. Izan ere, lehenik eta behin, ados jarri beharko ginateke motibazio hori zertan datzan. Baina artikulu honen luzera zeharo gainditzen du kontu horrek.

Motibatzeaz ari ginen. Nik ez daukat erantzuna, bestela ez nuke hemen botako hain arin. Azkar joango nintzateke patentatu eta aberastera. Baina pista batzuk baditut, han-hemen entzun eta egindakoetatik abiatuta.focalaforja_CCmarimbajlamesa_txiki

Lehenik eta behin, gazteak ez “kriminalizatu”. Aski da. “Egin euskaraz” bezalako errieta-erreguek ez dute balio. Euskaldun agertzea gaur eta hemen joera nagusiaren kontra igeri egitea da. Helduontzako erraza ez bada, pentsa gaztetxoentzako.

Bigarrenik, entzun. Gazteek asko dute esateko. Euren sentimendu, bizipen, kezka, interes, beldur eta abarrak oso garrantzitsuak dira. Ezagutu behar ditugu horiek guztiak, aldaketarik eragin nahi badugu. Jarraitu irakurtzen

Ibaiaren teknika: balorazioa

IBAIAREN TEKNIKA 

Ikasleen interesa eta parte hartzea: gehienek oso ongi erantzun dute eta interesez burutu dute ariketa.

Ikasleen hausnarketa: ariketa hau egin aurretik, euskararen jatorriaren inguruko edukiak lantzen ibili ginen. Jatorriaren aitzakiarekin, euskararen etorkizuna aurreikusten saiatu ginen. Ibaiaren ariketa momentu egokian txertatu dudala uste dut, hizkuntzarekiko sentsibilitatea azaleratua baitzuten aurreko edukiak landutakoan. Ikasleek oso ongi erantzun dute (gehienek), eta euskarari zer edo zer zor diotela hausnartu dute; hau da, hizkuntzarekiko harremana etorkizun hurbil batean estutu beharra azpimarratu dute.

Irakaslearen sentsazioa: ikasle gehienek oso ongi erantzun dute, nahiz eta bakan batzuek ezer gutxi adierazi duten eta arras azalekoa izan den haien hausnarketa. Euskararen ibaian bidaide izan nahiko luketela argi eta garbi adierazi dute eta horretarako konpromisoa handitu beharko luketela hausnartu. Ekintza egin bitartean, giroa oso aproposa izan da eta oso ongi baloratu dute/dugu bertan bizitakoa. Bertzalde, ariketa aproposa da barruko sentimenduak adierazteko eta hizkuntzaren gaineko hausnarketa bultzatzeko.

   Jon Barberena, DBHko 3. maila (13 ikasle), Agoizko  DBHI.

Erretratua: balorazioa

ERRETRATUA

Ikasleen interesa eta parte hartzea: oso gustura eta motibatuta agertu dira jarduera berri honen aurrean. Parte hartzea handia izan da.

Ikasleen hausnarketa: oso gustura aritu dira, denbora ustekabean pasa zaie, eta, beraien erretratuak besteenekin alderatu dituztenean eta bertan irudikatutakoa azaltzean, espero ez zituzten ondorioetara iritsi dira.

Irakaslearen sentsazioa: oso gustura geratu naiz, balorazio positiboa egiten dut. Gehiagotan gelaratu behar ditut horrelako jarduerak; ikasleak gustura aritzen dira lanean eta lortutako etekinak oso positiboak dira.

  Amaia Aldasoro, LHko 5. maila (19 ikasle), Altsasuko Zelandi IP.

Euspot

Euspot euskarazko spot lehiaketa da, Mondragon Unibertsitateko HUHEZIko Komunikazio Departamentuak, Aretxabaletako Udalak eta Arteman Komunikazioa Kooperatibak antolatutakoa.

Heburu nagusiak dira ikus-entzunezkoen eta euskararen sorkuntzaren arloan dagoen hutsunea betetzea, eta euskararen erabilera bultzatzea esparru guztietan; izan ere, lehiaketan parte hartu ahal izateko, iragarkiek euskararen erabilera bultzatu behar dute proposatzen zaien esparruan.

Orain arte antolatu diren edizioetan aurkeztutako iragarkiak interesgarriak izan daitezke MSBtik hartutako jardueraren bat girotzeko edo soberan geratutako denbora osatzeko.

Orain arteko edizioetan saritutako spotak:

2013. urteko gaia: sare sozialak eta euskara.

“Bakoitzak berea. Sarean Euskaraz”,  Markos Goikolea (Iruñea).

“euskara sarean #datsegit”, Amaia Urteaga (Beasain).

“Ixi Boards”, Aitor Abaroa (Lekeitio).

2012. urteko gaia: merkataritzan eta ostalaritzan euskara erabiltzea.

“Merkataritzan erabilera da balioa”, Iñaki Lasa (Iruñea).

“Bai jolasten eta bai erosten, euskaraz nahiago”, Odei Esnaola

Lehiaketari buruzko argibideak eta 2013. urtean aurkeztutako spot guztiak: www.euspot.eu

Erretratua

lena-2W

Irakaslearentzako argibideak

Ikasle bakoitzak  berarekin  euskaraz aritzen den pertsona baten erretratua eginen du (aita-ama, amona-aitona, senidea, etxekoa, auzokoa, herrikoa edo ikaskidea…).

Erretratuan, pertsonaz gain, nahi duena marraz dezake, esaterako: toki bat, paisaia bat, tresna bat edo egokia iruditzen zaion beste zerbait.

Erretratuarekin batera, ikasleak pertsona horrekin izandako harremanetan bizi izan duen pasadizoa, gogora ekartzen dion oroitzapena, hark aipatzen duen esaldi bat, erakutsi dion esaera zahar bat edo kanta bat kontatu edo kantatuko du.

Gero, talde txikitan jarrita, ikaskideei nolakoa den pertsona hori azalduko die: nor den, nongoa…; non eta nola ezagutu duen; zergatik hautatu duen; zergatik daukan euskararekiko lotura; eta, horrekin batera, prestatu duen kontu edo kanta kontatu edo kantatuko die.

Taldekideak ondorio batzuk ateratzen saiatuko dira: zer antzekotasun dituzten pertsona horiek, zergatik izaten den lotura berezia pertsona horiekin…

Material osagarriak

Orriak eta margoak.

* Elhuyar Fundazioaren materialean oinarritutako ariketa.

Inguruko hizkuntza jarrerak

 

Irakaslearentzako argibideak:

Aurkezpena

Helburua hauxe da: gure inguruko jendeak euskararekin duen jarrera aztertzea.

Horretarako,Thurstone-ren eskala erabiliko dugu.

Louis Leon Thurstone estatubatuarrak (ingeniaria, psikologoa eta psikometrian aditua) asmatu zuen jarrera-eskala jendearen iritzia inkesten bitartez jasotzeko. Inkesta horiek prestatzeko, hainbat esaldi edo esakune osatzen ziren iritziekin; eta, gero, horiek jendeari nahasita ematen zitzaizkion, nork nahi zuena aukeratzeko. Eskala horrek propagandan eta iragarkien munduan eragina izan zuen.

Oinak

Ariketa

Ariketa honetan, eskala bat sortuko dugu, eskala erraza, jakina, eta ikasleak ikerlari bihurtuko ditugu, modu xumean.

-Horretarako, ikasleek 6 esaldi edo esakune asmatu beharko dituzte, guk emandako oinarrizko eskala (irizpideak) kontuan hartuta. Irizpide bakoitzarekin esaldia asmatu, eztabaidatu eta ongi adierazi beharko dute. Esakune horiek edozein gai aztertzeko erabil daitezke. Gure kasuan, euskararekiko jarrerak aztertzeko erabiliko ditugu. Euskararen egoerara moldatu beharko da abiapuntutzat hartu dugun eskala (Eivissako eredua).

Jarraitu irakurtzen

Martetarrak

Irakaslearentzako argibideak

marcianoIkasleak martetarrak izanen dira eta  ikasle bakoitzak bere zenbakia izanen du: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 eta 8. Zenbakiak ez dira  errepikatuko. Zenbakia orri batean idatziko dute eta lepotik zintzilikatuko dute.

Gehienez 8 ikasleko biribil bat eginen dugu. Gelan ikasle asko izanez gero, jarduera txandaka egin beharko dute.

Hasteko, taldekide bakoitzak euskararen inguruko bizpahiru lelo  luze idatzi beharko ditu papertxo batean. Leloak positiboak izan daitezen eskatuko diegu.

Jarraitu irakurtzen

Ibaia: gelaratu ondoren

OLYMPUS DIGITAL CAMERABlogaren hasieran adierazi dugun bezala proposatutako jarduerak  praktikara eraman daitezen nahi dugu. Horretarako, irakasleek horiek gelaratzea beharrezkoa dugu eta gelaratzerakoan sortzen diren  hausnarketak  jaso eta elkarrekin partekatzea nahi dugu. Jarraian,  Uxue Royo irakasleak ikasleekin ariketa egin ondoren egindako balorazioa  zein ikasleen hausnarketak dituzue.

Ibaiaren ariketa DBHko 4. mailan egin zuen, Lizarrako D ereduko gela batean eta 12 ikaslerekin.

Irakasleak zera dio: “Hasieran ikasleei kosta egin zitzaien ariketaren sakontasuna ulertzea, baina bukaeran ulertu zutela iruditzen zait. Hasieran nahiko jarrera hotza izan zuten, ez zutelako ongi ulertzen zer eskatzen nien, baina ariketa ulertu zutenean oso jarrera ona eta polita izan zuten.”

Jarraitu irakurtzen