Kategoriaren artxiboa: Ezberdinak

Itxura batera antzekoak diren arren, ezberdinak dira.

Ezberdinak: “pauso” eta “pausu”

Itxura batera oso antzekoak badira ere, Euskaltzaindiaren Hiztegiaren arabera, esanahi ezberdina dute pauso eta pausu hitzek.

Pauso hitza urrats hitzaren sinonimoa da; eta pausu hitzak, berriz, atseden edo geldialdi esan nahi du. Euskaltzaindiaren Hiztegiko sarrerak:

pauso

1 iz. Heg. UrratsaZazpi pauso aurrera eta beste zazpi atzera. Pauso hotsa. Elkarrekin emanak makina bat pauso. Ez da aski Jainkoaren bidean sartu eta zenbait pauso on han ematea. Pausoak norabait zuzendu. Bi makila zahar esku banatan, pausorik ezin eginez. Ongi begiratzen du oina non jarri, lurretik altxatu baino lehen, pauso bakoitzaren ondoreak arretaz darabiltzala gogoan. || Pauso bizkorra eta zalua. Pausoa arindu, bizkortu, moteldu.

2 iz. Irud. Heg. Bertsolariak bertsoak jarri, moldiztegira eraman, inprimatu eta zabaldu; horiek izaten ziren egin behar ziren pausoak. Ordurako, atzerakorik ez duen pausoa emana zegoen.

pausu

iz. Atsedena, geldialdia. Ik. pausaBaina ez zen ohetik higitu; pausu luze baten beharrean zen. Hemen, bada, hartzen dugu nekatuek pausua. Gizonak ez du pausurik hil ez dadin artean. Bila dezagun, beraz, bihotzaren pausua. Pausu gabe otoitz egizue. Igandeko pausuaren beharra. Hura da santuen sekulako pausua.

Desberdinak: “gutxieneko” eta “gutxiengo”

Itxuraz antzekoak izan arren, esanahi ezberdina dute  gutxiengo eta gutxieneko hitzek. Hiztun batzuek, ordea, “gutxiengo” bakarrik erabiltzen dute bi esanahietarako.

Gutxiengo hitzak zerbaiten azpimultzo txikia adierazten du, gaztelaniazko ´minoria` hitzaren ordaina da. Gutxieneko hitzak, berriz, kopuru edo neurri txikiena duena adierazten du, gaztelaniazko ´minimo`hitzaren euskal ordaina da.

Honatx, zer sarrera datozen Euskaltzaindiaren Hiztegian:

  • gutxieneko 1 izlag. Gutxieneko ahalegintxo bat bederen. Bi urte markatu beharko genituzke gutxieneko kontuan: 1848  eta 1870.

2 Adlag. Gutxienez.

  • gutxiengo iz. Gehiengoa osatzen ez duen taldea edo alderdia. Gutxiengoen ordezkaritza. Gutxiengoaren iritzia. Biztanleriaren gutxiengo txiki bat.

 Hortaz, okerrak dira Internet sarean topatutako hauek:

a) *Kontseiluak 10eko eskalan 7a jotzen du gutxiengo notatzat.

b) *Gutxiengo hitz kopuru bat eskatzen da.

c) *Ez dute gutxiengo adostasuna lortu.

d) *Lehen Mailan urteko gutxiengo soldata 120.000 eurokoa da.

Beste modu honetan behar zuten:

a) Kontseiluak 10eko eskalan 7a jotzen du gutxieneko notatzat.

b) Gutxieneko hitz kopuru bat eskatzen da.

c) Ez dute gutxieneko adostasuna lortu.

d) Lehen Mailan urteko gutxieneko soldata 120.000 eurokoa da.

Jarraitu irakurtzen

Desberdinak: “bikote” eta “bikotekide”

Hiztun askok bikote hitza erabiltzen dute bikotekide edo bikote-lagun hitzen adierarekin. Okerra da erabilera hori. Bikote hitzaren esanahia parea da, eta bikotekide eta bikote-lagun  hitzena, berriz, pare bateko kideetako bat.

Honatx Interneten topaturiko oker batzuk:

  • *Nire bikotea psikologoa zen.
  • *Aspaldi hil zen zure bikotea eta bakarrik bizi zara.
  • *Bera zein bere bikotea euskaldunak dira.

Zuzenak izateko, honela behar zuten:

  • Nire bikotekidea/bikote-laguna psikologoa zen.
  • Aspaldi hil zen zure bikotekidea/bikote-laguna eta bakarrik bizi zara.
  • Bera zein bere bikotekidea/bikote-laguna euskaldunak dira.

Jarraitu irakurtzen

Ezberdinak: “Alde egin tabakoarengatik” eta “Ihes egin tabakoari”

Alde egin_tabakoarengatik

Zer esan nahi du “Alde egin tabakoarengatik” esaldiak?

Tabakoa dela kausa alde egiteko iradokitzen edo eskatzen du esaldiak. Zer dela-eta edo zergatik egin behar da alde? Tabakoarengatik.

Argazkian islatzen den testuinguruan, ordea, hori adierazi nahi zuten? Gaztelaniazkoa ikusita, ezetz dirudi. Agian, “Ihes egin tabakoari” izan zitekeen irtenbide bat.

Desberdinak: hainbat / zenbait

Oso zabaldua dago “hainbat” eta “zenbait” zenbatzaileak sinonimo moduan erabiltzeko joera, batzuk adierarekin. Ez dira sinonimoak, ordea. Hainbat zenbatzaileak kopuru handia, asko, adierazten du.

Hona hemen, hitzez hitz, zer datorren Euskaltzaindiaren Hiztegian afera honetaz:

  • hainbat

2 zenbtz. Batzuk baino gehiago, asko. (Dagokion izenaren ezkerrean ezartzen da). Hainbat lagun batu ginen han. Hainbat eta hainbat aldiz errepikatuagatik. Hortik etorri dira hainbat kalte.

Jarraitu irakurtzen

Ezberdinak: Uxueri dagokionez / Uxueri dagokionean

Begiratu batera antzekoak diren arren, esanahiari dagokionez ezberdinak dira.

    Ikus hiru itemok aldeaz ohartzeko:

1. Zein esaldik adierazten du “Uxueren inguruan”  ez dutela deus esanen?

a) Uxueri dagokionez, ez dute deus esanen.

b) Uxueri dagokionean, ez dute deus esanen.

 

2. Zein esaldik adierazten du “Uxueren txanda denean” ez dutela deus esanen?

a) Uxueri dagokionez, ez dute deus esanen.

b) Uxueri dagokionean, ez dute deus esanen.

 

3. Zein esaldik adierazten du “Uxueri dagokiolako” ez dutela deus esanen?

a) Uxueri dagokionez, ez dute deus esanen.

b) Uxueri dagokionean, ez dute deus esanen.

Zalantzarik baduzu, jarraitu irakurtzen.

Jarraitu irakurtzen