{"id":10198,"date":"2015-06-09T14:48:43","date_gmt":"2015-06-09T14:48:43","guid":{"rendered":"http:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/?p=10198"},"modified":"2015-06-09T15:48:56","modified_gmt":"2015-06-09T15:48:56","slug":"okzitaniera-eremu-handi-batean-hedatua","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/2015\/06\/okzitaniera-eremu-handi-batean-hedatua\/","title":{"rendered":"Okzitaniera, eremu handi batean hedatua"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.berria.eus\/albisteak\/111710\/okzitaniera_eremu_handi_batean_hedatua.htm\" target=\"_blank\">Joanes Etxebarria \/ 2015-06-05 \/ 509 hitz<\/a><\/p>\n<p><em>32 departamendutan zatitua da Okzitania. Hizkuntza indartu nahi duten eragileen ustez, eremu hori bera arazo handia da. <strong>Bideoa: Vincen\u00e7 Claverieri elkarrizketa (Joanes Etxebarria).<\/strong><\/em><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Okzitaniak 190.000 kilometro koadro inguru ditu orotara. Vincen\u00e7 Claverie Baionan bizi den militante okzitaniarraren ustez, horrek ezberdintzen du okzitanieraren aldeko borroka euskararen aldekotik: \u00abEremu txikiagoa baitu, aiseago ikusten dut euskararen iraupena\u00bb. Haren erranetan, \u00abhiztunen multzo trinkoak\u00bb baino gehiago, \u00abhan-hor barreiatuak diren hiztun multzoak\u00bb dira Okzitaniaren mapa linguistikoa osatzen dutenak.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Frantziako Estatuaren lurralde kasik erdia da Okzitania, eta instituzio anitzetara jo behar dute hizkuntzaren aldeko urrats eske. Jean-Brice Brana hizkuntzaz arduratzen da Institutu Okzitaniarrean, eta, haren ustez, lekuka desberdina da egoera. \u00abLurralde bakoitzaren historiaren araberakoa da\u00bb. Gune azkarrak aipatu ditu, hala nola Biarno (Euskal Herriaren ekialdean) eta Tolosako eskualdea (Okzitania). Akitanian ere, maila instituzionalean, hizkuntzak badu garrantzia, neurri batean. Horren lekuko da David Grosclaude hautetsiak Bordelen egin duen gose grebak azaleraturiko egoera: Okzitanieraren Erakunde Publikoa sortzearen alde bozkatu zuen eskualdeak, baina estatuak ez du neurririk hartu oraindik.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Hizkuntzaren garapenari dagokionez, Branaren arabera, eskualde batzuen arteko elkarlana bada, baita herri mugimendu batzuen sareak ere; kalandretak (ikastolen parekoak) edo Institutu Okzitaniarra, kasurako: \u00abEskualdeetako mugak gainditzen ditugu, baina lurraldea hain da zabala, ezin dugu denen berri ukan\u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Hizkuntza Gutxituen Ituna<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Grosclauden gose greba bukatu eta biharamunean, atzo bertan, Frantziako presidenteak iragarri zuen bidea irekiko duela gobernuak Europako Hizkuntza Gutxituen Ituna izenpetu dezan. Kalandreten sareko buru Jean-Louis Bleneten ustez, berriz, iragarpena \u00abimintzioa edo taktika\u00bb baizik ez da: \u00abHarrigarria da Hollandek aldaketa konstituzionala iragartzea Senatuan gehiengoa galdu duelarik. Ez dut uste Kongresua bilduko duenik preseski horretarako; gainera, ezkerrak ez du gehiago hasieran zuen gehiengoa\u00bb. Positiboa zaion bakarra da gaiak zer errana emanen duela, eta aipatzea bera \u00abona\u00bb dela, haren ustez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Halere, hezkuntzaren ikuspegitik begiraturik, Bleneten iritzia hau da: \u00abEskualdeek zinez engaiatu behar lukete, eta horretarako presio bide juridiko bat bada korsikerari legez onartzen zaion estatusa onartzea okzitanierari ere. Korsikera legean sartua baita, zergatik ez lirateke beste hizkuntzak ere sartuko?\u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Hiru solaskideak bat datoz okzitanieraren prestigio eskasak kalte eragin izan duela. Branaren erranetan, \u00abhizkuntza gisa baino gehiago, basa mintzairatzat hartu izan da okzitaniera, eta balorizazio lan handi bat dugu egiteko\u00bb. Kalandreten koordinazioaren buruzagiak dioenez, berriz, \u00abhizkuntzaren izena irabazia da\u00bb. Okzitaniako hiru eskualdetan bereziki, eskaerei ezin erantzunez gelditu dira murgiltze ereduan ari diren eskolak \u2014Biarno, Miegjorn-Pireneus eskualdea (Tolosa eta inguruak) eta Tarn eskualdea dira hiru gune horiek\u2014.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Seaskako ikastolak bezala, kalandretak ere Frantziako Hezkuntza Ministerioarekin kontratupean dira, eta, ondorioz, irakasleen soldatak ministerioak ordaintzen ditu. Baina ikastolei ez bezala, kalandretei sei urteko ibilmoldea ziurtatzea eskatzen zaie tratu hori gauzatu aitzin. Ondorioz, eskola bakoitzak lekuko instituzioen beharra du epe horretan irauteko. \u00abKolektibitateak gutxi bustitzen dira. Epe horretan kolektibitateek lagundu behar gaituzte, baina oso gutxi egiten dute\u00bb, Blenetek salatu duenez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Borondatezko lanari esker dira, beraz, neurri handi batean, kalandretak garatu azken urteetan. Garatu baitira: 2009az geroztik, ikasle kopurua eskualde guztietan handituz joan da azkarki, Lemosin eskualdean izan ezik. Orotara, gaur egun, 46 eskola eta hiru kolegio badira Okzitanian.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Hizkuntzaren geroari so baikor ageri bada ere \u2014gizartea okzitanierari atxikia dela baitio\u2014, ahoan bilorik gabe laburbildu du Blenetek estatuaren hizkuntza politika: \u00abEstatu hau kultura- eta hizkuntza-hiltzailea da\u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Joanes Etxebarria \/ 2015-06-05 \/ 509 hitz 32 departamendutan zatitua da Okzitania. Hizkuntza indartu nahi duten eragileen ustez, eremu hori bera arazo handia da. Bideoa: Vincen\u00e7 Claverieri elkarrizketa (Joanes Etxebarria).<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7,38],"tags":[3731,3,4673,4672,4674,4670,4669,496,4671],"featured_image_src":null,"featured_image_src_square":null,"author_info":{"display_name":"liburutegia","author_link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/author\/liburutegia\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10198"}],"collection":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10198"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10200,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10198\/revisions\/10200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}