{"id":12597,"date":"2016-02-17T09:02:28","date_gmt":"2016-02-17T09:02:28","guid":{"rendered":"http:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/?p=12597"},"modified":"2016-02-17T09:02:28","modified_gmt":"2016-02-17T09:02:28","slug":"munduko-hegaztirik-zaharrena-65-urteko-wisdom-albatrosa-ama-izan-da-berriro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/2016\/02\/munduko-hegaztirik-zaharrena-65-urteko-wisdom-albatrosa-ama-izan-da-berriro\/","title":{"rendered":"Munduko hegaztirik zaharrena, 65 urteko Wisdom albatrosa, ama izan da berriro"},"content":{"rendered":"

Asier Sarasua \/ 2016-02-15 \/ 370 hitz<\/a>
\n<\/span><\/p>\n

Wisdom izeneko albatrosa da ezagutzen dugun hegazti basati zaharrena. Laysan espezieko (Phoebastria immutabilis<\/a>) albatros eme bat da eta 1956. urtetik jarraitzen dute zientzilariek, orduan harrapatu eta eraztundu baitzuten, 5 urte inguru zituenean. Aurten ere, Hawaii uharteetako Papah\u0101naumoku\u0101kea<\/a> naturgunera itzuli da, eta bere haur txikia ere jaio da dagoeneko . Wisdomen 40. txitoa dela kalkulatzen dute ikerlariek, gutxi gora-behera. Bere adinarekin eta izandako kume kopuruarekin, marka ezagun guztiak gainditzen ari da Wisdom, eta harri eta zur uzten ditu zientzilariak urtero-urtero.<\/em><\/p>\n

<\/p>\n

Wisdom izeneko albatrosa da ezagutzen dugun hegazti basati zaharrena. Laysan espezieko (Phoebastria immutabilis<\/a><\/em>) albatros eme bat da eta 1956. urtetik jarraitzen dute zientzilariek, orduan harrapatu eta eraztundu baitzuten, 5 urte inguru zituenean. Aurten ere, Hawaii uharteetako Papah\u0101naumoku\u0101kea<\/a> naturgunera itzuli da, eta bere haur<\/em> txikia ere jaio da dagoeneko (irudian). Wisdomen 40. txitoa dela kalkulatzen dute ikerlariek, gutxi gora-behera. Bere adinarekin eta izandako kume kopuruarekin, marka ezagun guztiak gainditzen ari da Wisdom, eta harri eta zur uzten ditu zientzilariak urtero-urtero.<\/p>\n

Wisdom albatrosaren ibilerak eta datuak<\/h2>\n

Laysan albatrosa<\/strong> (Phoebastria immutabilis<\/em>) Ipar Pazifikoan bizi den itsas hegazti handi bat da (albatrosen artean txikienetarikoa, hala ere). Urtean zehar hegaldi luzeak egiten dituzte ozeanoetan barrena, baina kumaldia iristen denean, Hawaiiko ipar mendebaldeko uharteetan<\/a> biltzen dira gehientsuenak; 2,5 milioi albatros<\/strong> elkartzen dira urtero\u00a0Midway Atoll National Wildlife Refuge<\/a>\u00a0parkean (munduko populazio osoaren %98 inguru). Txito\u00a0bakarra izaten dute kumaldiko.<\/p>\n

Laysan albatrosak, hegazti handi asko bezala, monogamoak dira, eta bizi guztirako izaten dute bikote berbera. Wisdomen kasuan, hain zaharra izanik, badirudi gutxienez 2-3 bikote ezberdin izan dituela bizitzan zehar. Oraingoak Goo<\/strong> du izena, eta bikoteak\u00a0otsaila hasieran izan duen txito jaioberriak\u00a0K\u016bkini<\/strong>. Ikerlariek estimatzen dutenaren arabera, Wisdomen 35-40. kumea izan daiteke.<\/p>\n

Wisdomek harrituta dauzka ikerlariak. Izan ere,\u00a0bere espezieko hegazti gehienek 30-35 urteko bizi iraupena izaten dute. Gainera, orain arte uste zen, bizi iraupen handiko hegazti emeak antzu bihurtzen zirela adin batetik aurrera (gizakiaren kasuan bezala). Usteak erdia ustel, gutxienez Wisdomen kasuan.<\/p>\n

Orain gutxira arte, beste albatros batek zeukan\u00a0adin marka handiena, Diomedea sanfordi<\/a><\/em>\u00a0espezieko beste albatros eme batek. Grandma<\/strong> izena jarri zioten eta 61 urtera arte ikusi zuten bizirik Zeelanda Berrian.<\/p>\n

Parke Naturaleko ikerlarien kalkuluen arabera, bere bizitzan zehar 4,5 milioi kilometro<\/strong> inguru egin ditu hegan Wisdomek, Pazifikoko\u00a0uretan barrena; lurretik ilargira bospasei joan-etorri<\/strong>\u00a0egiteko lain.<\/p>\n

Wisdomi azken urteotan egin zaion jarraipenaren berri, Midway Atoll parkeko webgunean<\/a>\u00a0eta albiste honetan<\/a>.<\/p>\n

http:\/\/assets.nationalgeographic.com\/modules-video\/assets\/ngsEmbeddedVideo.html?guid=00000152-cd51-de97-ad5b-fdddbdd70000<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Asier Sarasua \/ 2016-02-15 \/ 370 hitz Wisdom izeneko albatrosa da ezagutzen dugun hegazti basati zaharrena. Laysan espezieko (Phoebastria immutabilis) albatros eme bat da eta 1956. urtetik jarraitzen dute zientzilariek, orduan harrapatu eta eraztundu baitzuten, 5 urte inguru zituenean. Aurten … Jarraitu irakurtzen →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5514,5505,5716,5493,5500,5626,70],"tags":[5848,6569,5775,6570],"featured_image_src":null,"featured_image_src_square":null,"author_info":{"display_name":"liburutegia","author_link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/author\/liburutegia\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12597"}],"collection":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12597"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12597\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12599,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12597\/revisions\/12599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}