{"id":14770,"date":"2018-03-08T11:48:36","date_gmt":"2018-03-08T11:48:36","guid":{"rendered":"http:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/?p=14770"},"modified":"2018-03-08T11:48:36","modified_gmt":"2018-03-08T11:48:36","slug":"berdintasuna-ikasi-egiten-da-irakatsi-berdintasuna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/2018\/03\/berdintasuna-ikasi-egiten-da-irakatsi-berdintasuna\/","title":{"rendered":"Berdintasuna ikasi egiten da. Irakatsi berdintasuna"},"content":{"rendered":"

Marta Macho eta Uxune Martinez \/ 2018-03-08 \/ 476 hitz<\/a><\/p>\n

Emakumeen Nazioarteko Eguna<\/a>\u00a0bereziki errebindikazioz jantzia datorkigu aurten. \u201cBerdintasuna ikasi egiten da. Irakatsi berdintasuna\u201d da 2018ko martxorako\u00a0Emakundek<\/a>, Emakumearen Euskal Erakundea, proposatutako leloa. Baina berdintasuna ikasteko\u00a0irakatsi\u00a0ere egin behar da. Irakatsi eta ikasi bide ditugula, proposamen txiki bat daukagu gaurko.<\/em><\/p>\n

<\/p>\n

Sasoi guztietako bederatzi emakume zientzialari aurkezten dizkizuegu jarraian eta hauek nortzuk diren ezagutzera gonbidatzen zaituztegu. Bederatzi EMAKUMEAK eredu izan daitezke, zientziara murgiltzea nahi duten neskato eta nerabeentzat ereduak.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

1. irudia: Eredu diren EMAKUMEAK. Ba al dakizu nortzuk diren?<\/p>\n<\/div>\n

Irudian dauden zientzialarien abizenen lehen letrekin jolastuz\u00a0EMAKUMEAK<\/strong>\u00a0hitza osa daiteke. Animatu zaitez eta osa esazu hitza. Horretarako, alde batetik, zientzialarien argazkiekin (desordenatuak) osatutako mosaikoa, zientzialarien abizenaren lehen iniziala eta haien lanari buruzko datu lagungarri batzuk emango dizkizugu. Hauez gain,\u00a0Mujeres con Ciencia\u00a0<\/em><\/a>edo\u00a0Zientzia Kaiera<\/em><\/a>\u00a0blogak erabili ditzakezu iturri gisa nortzuk diren aurkitzeko.<\/p>\n

Has gaitezen lanean:<\/p>\n

E<\/strong><\/h2>\n

Esnearen eta gaztaren bakteriologia ikertu ondoren,\u00a0Bacillus abortus<\/em><\/a>\u00a0bakterioak ganaduan eta gizakietan bruzelosiaren eragiten zuela frogatu zuen. Haren ikerketek esnearen\u00a0pasteurizazioa<\/a>\u00a0bideratu zuten 1930. urtean eta\u00a0bruzelosia<\/a>ren eragina jaistea lortu zuten.<\/p>\n

M<\/strong><\/h2>\n

Teichm\u00fcller<\/a>ren espazioak,\u00a0geometria hiperbolikoa<\/a>,\u00a0teoria ergodikoa<\/a>\u00a0eta\u00a0geometria sinplektikoa<\/a>\u00a0izan ziren haren ikerlerroak. Nazioarteko matematika komunitateak aitortzen duen saririk ospetsuena, Fields domina, eskuratu zuen lehen emakumea izan zen.<\/p>\n

A<\/strong><\/h2>\n

Anestesiologian<\/a>\u00a0eta\u00a0teratologia<\/a>\u00a0arloetan mundu mailako aditua izan zen. Egun ezaguna den\u00a0neonatologia<\/a>\u00a0alorra sortu zuen. Jaioberrien osasuna aztertzen duen test famatu baten sortzailea da. Azterketa honi esker haurren heriotza-tasa nabarmenki gutxitzea lortu da mundu osoan.<\/p>\n

K<\/strong><\/h2>\n

1965. urtean lehen kristal likidozko polimeroaren sintesia lortu zuen. Horri esker, kimikari honek erresistentzia handiko urre koloreko zuntza asmatu zuen. Material hau automobiletako pneumatikoak, bela nautikoak eta balen aurkako barnekoak fabrikatzeko erabili izan da.<\/p>\n

U<\/strong><\/h2>\n

Sismologo honen lana arrisku sismikoen mende dauden herrialde aktiboei begira dago eta uhin-sismikoen indargabetzean oinarritzen da.<\/p>\n

M<\/strong><\/h2>\n

Fisika nuklearra eta erradioaktibitatearen arloan egin zuen lan.\u00a0Fisio nuklearra<\/a>\u00a0aurkitu zuen ikerketa taldean lanean aritu zen 30 urtez. Baina 1944. urtean Kimikako Nobel saria jaso zuen haren lankide izan zen gizonezko kimikariak, elkarrekin lortu zuten lanagatik. Nobel sarien batzordeak ezta lankideak ez zuten aipatu ere egin emakume honen izena sari banaketan.<\/p>\n

E<\/strong><\/h2>\n

Deribatu partzialen ekuazioak<\/a>,\u00a0bariazioen kalkulurako metodoak<\/a>,\u00a0fisika matematikoa<\/a>\u00a0eta\u00a0kimika kuantikoko<\/a>\u00a0aplikazioak lantzen dituen matematikaria da. 2016ko martxoan Euskal Herriko Unibertsitateak\u00a0honoris causa\u00a0<\/em>doktore izendatuko zuen.<\/p>\n

A<\/strong><\/h2>\n

Besteak beste, Jurasiko garaiko\u00a0iktiosaurio<\/a>aren hezurdura topatu eta identifikatu zuen paleontologoa dugu bera.\u00a0Plesiosauro<\/a>aren lehen bi eskeletoak eta Alemaniatik kanpo aurkitzen zen\u00a0pterosaurioaren<\/a>\u00a0lehen hezurdura aurkitu zituen. Horrez gain, garrantzi handiko arrain fosilak ere aurkitu zituen.\u00a0
\n<\/strong><\/p>\n

K<\/strong><\/h2>\n

Estatu Batuetan informatikan doktoratu zen lehen emakumea izan zen.\u00a0BASIC<\/a>programazio lengoaia garatzen lagundu zuen eta ASCUE elkartearen (hezkuntzan ordenagailuen erabilera bultzatzeko elkartea) sortzaileetako bat izan zen.<\/p>\n

Borroka eta aldarrikapena martxoaren 8rako!<\/p>\n

\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2013<\/p>\n

Egileez:<\/strong><\/p>\n

Marta Macho Stadler<\/a>, (@MartaMachoS<\/a>) UPV\/EHUko Matematikako irakaslea da eta Kultura Zientifikoko Katedrak argitaratzen duen\u00a0Mujeres con Ciencia<\/a>\u00a0blogaren editorea.<\/p>\n

Uxune Martinez, (@UxuneM<\/a>)\u00a0Euskampus Fundazioko<\/a>\u00a0Kultura Zientifikoko eta Berrikuntza Unitateko Zabalkunde Zientifikorako arduraduna da eta\u00a0Zientzia Kaiera<\/a>blogeko editorea.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Marta Macho eta Uxune Martinez \/ 2018-03-08 \/ 476 hitz Emakumeen Nazioarteko Eguna\u00a0bereziki errebindikazioz jantzia datorkigu aurten. \u201cBerdintasuna ikasi egiten da. Irakatsi berdintasuna\u201d da 2018ko martxorako\u00a0Emakundek, Emakumearen Euskal Erakundea, proposatutako leloa. Baina berdintasuna ikasteko\u00a0irakatsi\u00a0ere egin behar da. Irakatsi eta ikasi … Jarraitu irakurtzen →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5514,5505,5716,5717,5497,5493,17,5500,70,7876],"tags":[8413,2315,8414],"featured_image_src":null,"featured_image_src_square":null,"author_info":{"display_name":"liburutegia","author_link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/author\/liburutegia\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14770"}],"collection":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14770"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14770\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14771,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14770\/revisions\/14771"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}