{"id":15247,"date":"2018-05-31T07:58:38","date_gmt":"2018-05-31T07:58:38","guid":{"rendered":"http:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/?p=15247"},"modified":"2018-05-31T07:58:38","modified_gmt":"2018-05-31T07:58:38","slug":"plastiko-hondakinak-jaten-ditugu-egunero","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/2018\/05\/plastiko-hondakinak-jaten-ditugu-egunero\/","title":{"rendered":"Plastiko hondakinak jaten ditugu egunero"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/sustatu.eus\/1527604140\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nerea Segura \/ 2018-05-31 \/ 283 hitz<\/a><\/p>\n<p><em>Karbohidrato, gantz, proteinak eta\u00a0<strong>plastikoak\u00a0<\/strong>jaten ditugu, egunero. Plastikoaren aroan bizi gara. Material xaflakorra da eta pisu arinekoa; gainera, kostu baxua du. Abantailak jakinak izan dira teknologiaren iraultzan. Arazoa non dago? Arduragabeko erabileran.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Elikadurari dagokionez, gehiegi erabiltzen da: erosteko poltsak, produktuen bilgarriak eta etiketak, ur-botilak, tapoiak, lastotxoak, film plastikoa\u2026 adibide gutxi batzuk dira. Jaten dugun plater bakoitzeko\u00a0<strong>100 partikula plastiko\u00a0<\/strong>jaten ditugu eta 18 partikula ur litro bakoitzeko.\u00a0<strong>Erronka<\/strong>\u00a0bikoitza proposatuko dizuet: 1) erosketak egitean eraman potoak edo oihalezko poltsak pisura erosteko; 2)\u00a0hondartzara edo mendira zoazenero, jaso bizpahiru plastiko-hondar eta bota itzazu edukiontzi egokira. Eman zaplastekoa plastikoari!\u00a0<strong>#plastplastikoari. <\/strong>(<a href=\"https:\/\/media.sustatu.eus\/media\/argazkiak\/tak\/cache\/plastiko-motak_content.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> ikus irudia<\/a> )<\/p>\n<p>Munduan zehar, minuturo, zabor kamioi bat husten da itsasoan, eta zaborraren zati handi bat plastikoa da). Suntsiezina izateko sortuta izan arren, polimeroak\u00a0<strong>mikroplastiko<\/strong>etan zatikatzen dira eta bazka-sarera igarotzen dira.\u00a0<strong>Plisti-plasta plastiko<\/strong>en artean, arrainak dira kaltedunak, arnasterakoan eta elikatzerakoan zuzenean metatzen dituztelako. Eta bueltan, guk gure hondarrak jaten ditugu. Baina hartzen duguneko gehiena, airetik gure platerara doa zuzenean:\u00a0<strong>100 partikula<\/strong>\u00a0plater bakoitzeko eta 18 partikula ur litro bakoitzeko. Europako txorrotako uraren % 70 kutsatuta dago, baina hura saihesteko botilaratuta erostea ironikoa litzateke. Erabilera bakarreko botilak, 500 urte behar dituzte deskonposatzeko; tapoiak betirako diren bitartean. Greenpeace-datuen arabera, edukiontzietara bota arren, % 15a soilik birziklatzen da; % 45 erretzen da eta soberakoa, zabortegi eta itsasoetan bukatzen du.<\/p>\n<p>Elikadura-ontzietako plastiko erabilera ere zalantzan jarri da . Estaldura denon ahotan bukatzen du. BAT, zuzeneko kontaktuan, elikagaia ontzi barruan berotzean. BI, iraupen luzeko kontaktuan, kontserbazio epe luzea duten elikagaietan. Eta HIRU, koipetsu eta prozesatutako produktuetan; gordin eta izoztutako janarietan ez bezala. Bestalde, ontzietako jatorridun kimikoak (toxikoak) jaten ditugu: kola (lekeda), metalak, bisfenol A (<strong>BPA<\/strong>), ftalatoak, koloratzeko tinduak\u2026 Hala ere, Nazio Batuen Erakundearen (NBE) arabera, intoxikazio zorrotzik jasatzeko arriskurik ez dago; baina epe luzerako efektuak aztertzen ari dira: minbizia, emankortasun-galera, esaterako.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nerea Segura \/ 2018-05-31 \/ 283 hitz Karbohidrato, gantz, proteinak eta\u00a0plastikoak\u00a0jaten ditugu, egunero. Plastikoaren aroan bizi gara. Material xaflakorra da eta pisu arinekoa; gainera, kostu baxua du. Abantailak jakinak izan dira teknologiaren iraultzan. Arazoa non dago? Arduragabeko erabileran.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5514,5505,5493,12,5500,5626],"tags":[393,1846,8408,6564],"featured_image_src":null,"featured_image_src_square":null,"author_info":{"display_name":"liburutegia","author_link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/author\/liburutegia\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15247"}],"collection":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15247"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15248,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15247\/revisions\/15248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}