{"id":17550,"date":"2023-06-16T12:17:48","date_gmt":"2023-06-16T12:17:48","guid":{"rendered":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/?p=17550"},"modified":"2024-04-19T07:48:47","modified_gmt":"2024-04-19T07:48:47","slug":"remigia-etxarren-argako-erregina%ef%bf%bc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/2023\/06\/remigia-etxarren-argako-erregina%ef%bf%bc\/","title":{"rendered":"Remigia Etxarren, Argako erregina\ufffc"},"content":{"rendered":"\n<p><a href=\"https:\/\/www.berria.eus\/ikasgela\/berriak\/xehetasuna\/argako-erregina\">BERRIA ikasgela \/ 2023-06-16 \/ 572 hitz<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Estefania de Paz aktoreak liburu batean jaso du Remigia Etxarren funanbulista ezezagunari (Iru\u00f1ea, 1853-1921) buruz idatzitako antzezlana:&nbsp;<\/strong><em>La reina del Arga<\/em><strong>&nbsp;(Argako erregina). Ahanzturari aurre egin behar izan dio aktoreak, lehen mailako artista haren bidea ezezaguna baita gehienentzat.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Remigia Etxarren jaio eta hildako Iru\u00f1eko Alde Zaharrean, garai batean Remigia izena zuten teilatuz teilatu ibiltzen ziren katu guztiek.&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.berria.eus\/ikasgela\/berriak\/xehetasuna\/argako-erregina#\">Funanbulista<\/a>&nbsp;oroitzeko eta omentzeko modu bat zen; Remigia Etxarren zirkuko artista bikaina izan zen, emakumeek etxetik kanpoko mundua debekatua zuten garai batean. 1853an sortu zen, eta 1921ean hil.&nbsp;<em>Argako erregina<\/em>&nbsp;ezizena jarri zioten Etxarreni, 1883. urteko sanferminetan Arga ibaia hamar metro gorago jarritako hari batetik zeharkatu eta gero. Agustini andere\u00f1oa zen funanbulista harira igotzen zenean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Ezizen hori jarri zioten Etxarreni, 1883. urteko sanferminetan Arga ibaia hamar metro gorago jarritako hari batetik zeharkatu eta gero.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Etxarrenen heriotzaren mendeurrena baliatu zuen Estefania de Paz aktoreak&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.berria.eus\/ikasgela\/berriak\/xehetasuna\/argako-erregina#\">orekaria<\/a>&nbsp;ahanzturatik atera eta \u00abmerezi\u00bb duen tokian jartzeko: antzezlan bat eta erakusketa bat prestatu zituen funanbulistari buruz 2021ean. Orain, Reikiavik argitaletxeak plazaratutako liburu batean jaso du azken bi urteotan egindako lan hori guztia:&nbsp;<em>La reina del Arga<\/em>&nbsp;(Argako erregina).<\/p>\n\n\n\n<p>Estefania de Pazek garbi erran du Etxarren oroitzeko lana ez dela amaituko orain kaleratutako liburuarekin. Azken orrian, hain zuzen, mezu elektronikoak jasotzeko helbide bat argitaratu du \u2014<em>lareinadelarga@gmail.com<\/em>\u2014, funanbulistari buruzko daturen bat duen edonork informazioa bidal diezaion. De Pazek Etxarrenen argazki baten bila segitzen du, orain arte orekariaren kartel bateko marrazkia baino ez baitu aurkitu. \u00abSarasateren eta Gaiarreren garaikoa izan zen Remigia Etxarren; musikarion hamaika argazki daude, baina Remigiaren irudi bakar bat ere ez; emakumea zelako gelditu zen bazter\u00bb, erran du.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>\u00abSarasateren eta Gaiarreren garaikoa izan zen Remigia Etxarren; musikarion hamaika argazki daude, baina Remigiaren irudi bakar bat ere ez; emakumea zelako gelditu zen bazter\u00bb. Estefania de Paz (aktorea)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h6><strong>Ekainaren 21ean Bilbon ikusgai<\/strong><\/h6>\n\n\n\n<p>Sortutako antzezlanaren bidez, Estefania de Pazek jokatu du Etxarrenen rola; Lorena Arangoak ere bai, hark egin baititu euskarazko emanaldiak. Irurtzungoa da Arangoa, eta herri bereko Nerea Balda idazleak egindako itzulpena izan du lanerako tresna. Ekainaren 21ean Bilbon emanen dute antzezlana; De Pazek eginen du gaztelaniazko saioa, eta Lorena Arangoak euskarazkoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi aktoreak dira Remigia, baina Remigia gehiago badaude. Garazi Pascual zirku artista ere bada Argako erregina. Liburua aurkezteko ekitaldian \u2014maiatzaren 18n egin zuten, Iru\u00f1eko Kondestablearen jauregian\u2014, burdin harira igo zen, eta De Pazen antzezlanerako Gorka Pastorrek idatzitako musikak ezarritako erritmoari jarraitu zion bere dantza ariketekin eta akrobaziekin. Pascual 18 urterekin hasi zen zirkuan, Iru\u00f1eko Oreka eskolan. Estefania de Pazek Argako erreginari buruzko ikuskizuna egin arte, ordea, ez zuen Etxarrenen inongo berririk. \u00abEuropan lehen mailako artista izan zen; ez ziren hainbeste, eta, hala ere, haren berririk ez zaigu iritsi. Pena da, emakumea zelako ahaztu egin baitugu\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>\u00abEuropan lehen mailako artista izan zen; ez ziren hainbeste, eta, hala ere, haren berririk ez zaigu iritsi\u00bb.<\/strong> <strong>Garazi Pascual (zirku artista)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Etxarreni buruz aurkitutako informazioari buruzkoa da&nbsp;<em>La reina del Arga<\/em>&nbsp;liburuaren lehendabiziko atala, eta hor Etxarreni buruz zer topatu duen jaso du Estefania de Pazek: Etxarrenen gutun bat, 500 pezetako faktura bat, eta orekariaren heriotzaren berri ematen zuen eskela, bertzeak bertze. De Pazek, gainera, Etxarrenen idazkera aztertzeko eskatu dio Jose Antonio Leon adituari, eta liburuan bildu du azterketa horren emaitza. Aditu horren lanaren arabera, \u00abidazteko ohitura\u00bb zuen Etxarrenek, eta \u00abpertsona nahiko jantzia\u00bb zen. Europan hamaika bira egin zituen, eta, hariaren gainean, beti ahalegindu zen lanik ikusgarriena eskaintzen.<\/p>\n\n\n\n<p>Istripu baten ondorioz utzi behar izan zuen hari gaineko lana. Hamabost metrotik erori zen 1892. urtean, Ondarroan (Bizkaia).&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.berria.eus\/ikasgela\/berriak\/xehetasuna\/argako-erregina#\">Sorterri<\/a>ra itzuli, eta loteria saltzen aritu zen, 1921ean hil zen arte.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Istripu baten ondorioz utzi behar izan zuen hari gaineko lana. Hamabost metrotik erori zen 1892. urtean, Ondarroan (Bizkaia).<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BERRIA ikasgela \/ 2023-06-16 \/ 572 hitz Estefania de Paz aktoreak liburu batean jaso du Remigia Etxarren funanbulista ezezagunari (Iru\u00f1ea, 1853-1921) buruz idatzitako antzezlana:&nbsp;La reina del Arga&nbsp;(Argako erregina). Ahanzturari aurre egin behar izan dio aktoreak, lehen mailako artista haren bidea &hellip; <a href=\"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/2023\/06\/remigia-etxarren-argako-erregina%ef%bf%bc\/\">Jarraitu irakurtzen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[620,7,90,75],"tags":[9237,9236,9235],"featured_image_src":null,"featured_image_src_square":null,"author_info":{"display_name":"liburutegia","author_link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/author\/liburutegia\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17550"}],"collection":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17550"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17550\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17778,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17550\/revisions\/17778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}