{"id":6362,"date":"2014-05-13T09:16:31","date_gmt":"2014-05-13T09:16:31","guid":{"rendered":"http:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/?p=6362"},"modified":"2014-05-13T09:16:31","modified_gmt":"2014-05-13T09:16:31","slug":"errelatoak-fikzioak-kara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/2014\/05\/errelatoak-fikzioak-kara\/","title":{"rendered":"Errelatoak, fikzioak kara"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/paperekoa.berria.info\/kultura\/2014-05-11\/036\/005\/errelatoak_fikzioak_kara.htm\" target=\"_blank\">Mikel Asurmendi \/ 2014-05-11 \/ 458 hitz<\/a><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Izenburua:<\/strong> <span style=\"font-weight: normal\">Errateko nituenak<\/span><\/li>\n<li><strong>Egilea:<\/strong> <span style=\"font-weight: normal\">Pello Salaburu<\/span><\/li>\n<li><strong>Argitaletxea:<\/strong> <span style=\"font-weight: normal\">Erein<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-weight: normal\">Errateko zituen, baita gogotik erran ere (Pello Salaburu, Arizkun, 1951). Jainkoa Arizkungo ala Cuscokoa izan, alajainkoa edota hala jainkoa! Erratzuriz etxaldean sortu <\/span><i><span style=\"font-weight: normal\">ttalla<\/span><\/i><span style=\"font-weight: normal\"> ezagutu dugu, hala Baztan nola Cuzco poxi bat gehiago ezagutu ere. Areago, <\/span><i><span style=\"font-weight: normal\">ttalla<\/span><\/i><span style=\"font-weight: normal\"> edo mutiko hura ez ezik, gizakia bilakatu gaztea ere bai.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nafarroa Garaia baino goitiago dagoen Peruko Cusco hiriraino eraman gaitu Salaburuk, hegaz eraman ere. Hagitz goitik egin du hegan: Paris, Amsterdam, Arizona edota Txilen gaindi ibilki da, lur arrasean ibili ere. Mundualdiko kronika izan ezik, Euskal Herrikoa kronika taxutu du.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Autobiografia bada ere, liburua ez da arras biografikoa. Ez da nobela, ez poesia, ez ipuina, ezta historia erreala ere. Alta, dena erreala bailitzan irentsi daiteke. Irentsi! Bai horixe. Mikel Laboaren <i><span style=\"font-weight: normal\">Baztan<\/span><\/i><span style=\"font-weight: normal\"> kantuak gaztetan irentsi \u2014Joxan Artzeren eleetan\u2014 gintuen antzera.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Pello Salaburu ez dut ezagutzen, ez dut behin ere kara kara izan, alabaina, <i><span style=\"font-weight: normal\">Errateko nituenak<\/span><\/i><span style=\"font-weight: normal\"> irakurri ondotik, berarekin topo eginez gero, bertzela behatuko diot. Kontakizunok errealitatean eraikitako fikzioak kara dira \u2014fikzioak antzo, baztandarren moldean erranik\u2014. Idazleak ironia darabil, eta zenbaitetan irakurleoi adarra jo ote digun inpresioa daukat. Ironia goxo-goxo dario bere eleoi alta, Sylvia Kristelen behako eztiak kara.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><i><span style=\"font-weight: normal\">Cuzcoko kronika<\/span><\/i><span style=\"font-weight: normal\"> istorioen bidez kontatutako \u2014gure eta bere\u2014 historia da. 2012ko urriaren 1etik urriaren 6ra bitarte narratua, astelehenetik larunbatera. Igandea, Arizkungo <\/span><i><span style=\"font-weight: normal\">erratzuriztarrek<\/span><\/i><span style=\"font-weight: normal\"> egin legez, atseden eguna harturik. Kristau jaioak gara euskaldunok, bai horixe! Gizaldi honetara bitartekook bederen. Gerokoak nolako izanen diren, jakizu! Anartean, gure historiaren errelatoa egin beharra dugun garaion, ongi jinak Pello Salaburuk errateko zituenak.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Liburuaren azaleko armarria abiaburu harturik, kontakizunak antzinatik etorkizunera ibilarazten gaitu, presenteaz ere mintzo delarik: goitik ibilita, xumeen ingurumaria narratuz. Cuscotarrek greba egunak egiten duteinoko egunak kontatuz, konparazione. Idazlea cuscotarrez ari denean gure buruaz ari ote? Ironikoa dirudi, hori horrela galdetzea ere. Edonola dela ere, Euskal Herria tipia eta xumea da eta Cuzco hiria habitatzen duten indigenak bezala, euskaldunok historia ere xumea dugu. Alabaina, Inka inperioaren indigenen antzera, gu ere konkistatuak eta konkistatzaileen arrimuan aritutakoak gara.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><i><span style=\"font-weight: normal\">Errateko nituenak<\/span><\/i><span style=\"font-weight: normal\"> izenburuak berak ohartarazten gaitu liburuaren asmoaz eta jakitez. Seminarioan lehenik, <\/span><i><span style=\"font-weight: normal\">ttalla<\/span><\/i><span style=\"font-weight: normal\"> zelarik. Gaztea zelarik gero, unibertsitatean zaildua. Unibertsitatean eta Euskaltzaindian \u2014<\/span><i><span style=\"font-weight: normal\">Bazkaltzaindia<\/span><\/i><span style=\"font-weight: normal\">-ko bilkura surrealistetan\u2014 azkartua gero, ekinez eta jarraituz jalgi zen mundura Salaburu! Konparazionera hau ere: ez du ahoan bilorik, ez sexualitateaz ari denean \u2014Sylvia Kristel behin eta berriz oroit\u2014 ez Juan Jose Ibarretxe \u2014lehendakariaz, alegia deus ez!\u2014 nahiz Miren Azkarate bidaide eta lagunen pasadizoez ari denean. Atseginez mintzo zaigu Elisa eta Carmina lagun berriez; artean Janire Marling lokamuts duelarik.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Pizarro, Anquetil edo Koldo Etxandi ere aurkituko dituzu kontakizunean, bertzeak bertze. Lehen bien izenak ezagunak zaizkizu, bigarrena ez. Fikziozko izena duzu, hagitz erreala haatik. Koldo Etxandi inguratzen gaituzten estatuetako espetxe batean aurki dezakezu preso. Bertatik irteteko eskubidea dauka, \u00abnola\u00bb atera baina! Hori errealitate gordina. <i><span style=\"font-weight: normal\">Errateko nituenak<\/span><\/i><span style=\"font-weight: normal\"> errelato gisakoa da, benetakoa, fikzioak kara ederki narratua. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mikel Asurmendi \/ 2014-05-11 \/ 458 hitz Izenburua: Errateko nituenak Egilea: Pello Salaburu Argitaletxea: Erein<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7,14],"tags":[2181,3,580,5073,429,2516],"featured_image_src":null,"featured_image_src_square":null,"author_info":{"display_name":"liburutegia","author_link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/author\/liburutegia\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6362"}],"collection":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6362"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6364,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6362\/revisions\/6364"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}