{"id":8589,"date":"2015-01-28T12:11:37","date_gmt":"2015-01-28T12:11:37","guid":{"rendered":"http:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/?p=8589"},"modified":"2015-01-28T12:11:37","modified_gmt":"2015-01-28T12:11:37","slug":"duras-hesse-sagan-eta-west-literatura-unibertsala-bildumara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/2015\/01\/duras-hesse-sagan-eta-west-literatura-unibertsala-bildumara\/","title":{"rendered":"Duras, Hesse, Sagan eta West, Literatura Unibertsala bildumara"},"content":{"rendered":"

Igor Susaeta \/ 2015-01-28 \/ 556 hitz<\/a><\/p>\n

‘Samina’, ‘Siddhartha’, ‘Tristezia, zer berri’ eta ‘Soldaduaren itzulera’ nobelak euskaratu dituzte.<\/em><\/p>\n

<\/p>\n

Eusko Jaurlaritzak diruz bultzatu eta Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkarteak (EIZIE), eta Erein eta Igela argitaletxeek argitaratutako Literatura Unibertsala liburu klasikoen bildumak beste lau lan kaleratu ditu. Marguerite Durasen (1914-1996) Samina<\/em>, Hermann Hesseren (1877-1962) Siddhartha<\/em>, Fran\u00e7oise Saganen (1935-2004) Tristezia, zer berri<\/em> eta Rebecca Westen (1892-1983) Soldaduaren itzulera<\/em> dira sailaren 161., 162., 163. eta 164. erreferentziak, eta Xabier Artolak (Donostia, 1957), David Lindemannek (Hanburgo, Alemania, 1976) eta Irati Trebi\u00f1ok elkarlanean (Soraluze, Gipuzkoa, 1978), Gerardo Markuletak (O\u00f1ati, Gipuzkoa, 1963) eta Maialen Berasategi BERRIAko zuzentzaile-itzultzaileak (Gasteiz, 1989) euskaratu dituzte, hurrenez hurren.<\/p>\n

Dumas frantziarraren nobelarik ezagunena Maitalea<\/em> (1984) autobiografikoa da. \u00abHark ekarri zizkion sariak eta irakurleak\u00bb, adierazi zuen Artolak atzo, itzulpenen aurkezpenean. Eta, hain zuzen, handik urtebetera kaleratutako Samina<\/em>-k ere asko dauka Dumasen bizitzatik. II. Mundu Gerran okupatutako Parisko erresistentzian parte hartu zuen, eta eleberriak gerra bera du \u00abeszenatoki\u00bb, Artolaren esanetan. Sei narrazio ditu lanak, eta lehen biak autobiografikoak dira \u2014beste bi autofikziozkoak, eta azkeneko biak ipuinak\u2014. Samina<\/em> du izenburu lehendabizikoak, eta kontatzen du sarekada batean Gestapo nazien poliziak nola atxilotzen duen Robert, Durasen senarra; nola espetxeratzen duten; nola deportatu Alemaniara, eta baita, betiere idazlearen hitzetan, nola itzultzen den ere. \u00abBaina zain dagoenak ez daki bizirik dagoen, fusilatu duten… Egonezin mingarri bat pairatzen du horregatik\u00bb.<\/p>\n

Artolaren ustez, gertakizunen narrazioa egiten du Durasek, baina batez ere sentipenak dira nagusi kontatzen duen horretan. \u00abTestuok gordeta eduki zituen. Ez ahazteko idazten du; bere saminaren oihua denborak leundu baino lehenago entzun dadin\u00bb.<\/p>\n

Hesseren lanak \u00aberabateko maisutasunez\u00bb eramaten du irakurlea, Lindemannen iritziz, \u00abantzinako garai batera, antzinako Indiara\u00bb. Siddharthak dauzkan dilemak planteatzen ditu: \u00abNola bizi; zein helburu jarraitu; harremanak…\u00bb. Apaizen kastako kide baten semea da. Saiatzen da aitaren jokabide gogoetatsuaren bidez zoriontasunera heltzen, baina ezin; ezta \u00abhaur-gizaki\u00bb bihurtuz eta \u00abbizitza mundutarra\u00bb eramanez ere. \u00abOntzilari ez ikasi baina filosofo baten eskutik topo egingo du zoriontasunarekin\u00bb.<\/p>\n

Itzultzailearen esanetan, 1919an hasi zen Hesse nobela idazten, eta budismorantz, Ekialdeko filosofietarantz hurbildu zituen Europako irakurleak. \u00abEz zuen, ordea, dogmazale izateko asmorik\u00bb. Lindemannentzat, kontakizun jario lasaia, \u00abeite apur bat zaharkituko estiloa\u00bb eta narrazio teknika minimalista baliatzen ditu egile alemaniarrak.<\/p>\n

Tristezia, zer berri<\/em> (1954) 19 urterekin idatzi zuen Saganek \u2014liburuaren zinemarako egokitzapena egin zuen Otto Premingerrek 1958an\u2014, eta modu arrakastatsuan saldu zela jakinarazi zuen Markuletak, atzo. \u00abHaren bizimoduak ere eleberri baten tankera izan zuen…\u00bb. Gainera, \u00abarazo moralak zirela-eta zalaparta eragin zuen argitalpenak\u00bb. Kontatzen du nola joaten den Cecile 16 urteko neska, Raymond haren aita \u00abseduktorearekin\u00bb eta Elsa bere maitale \u00abtxolinarekin\u00bb batera, Kosta Urdineko (Frantzia) etxe batera oporrak pasatzera. Han maitasun harreman bat biziko du Cecilek, bera baino nagusiagoa den gizon batekin. Etxe horretako bizimodua, baina, aitak Anne izeneko emakumezko \u00abburu-argia eta kulturzalea\u00bb gonbidatzen duenean aldatuko da.<\/p>\n

Westen aztertzaile sena <\/b><\/p>\n

\u00abIkuspegi zorrotza zuelako, adierazten zuen kritikotasunagatik eta erabilitako idazmolde konplexuagatik\u00bb nabarmendu zen West, Berasategiren aburuz. \u00abEta aztertzaile sena adimentsua zuelako; horren erakusle da Soldaduaren itzulera<\/em> [1918], idatzi zuen lehen liburua\u00bb. Kontatzen du nola galtzen duen azken hamabost urteetako oroimena I. Mundu Gerratik \u00aberi, ero\u00bb itzulitako gizon aberats batek. Hortaz, gaztetan maitatu zuen klase apaleko emakumearekin tematuko da berriro, \u00abeta orduan hasiko da tragedia\u00bb. Kontakizunaren mamia maitaleak, emazteak eta lehengusuak osatzen dute \u2014hura da narratzailea\u2014, eta, Berasategiren irudiko, tragediaren erroa tragedia publikoa da; \u00abhots, gerra; horren ondorioa da tragedia pribatua\u00bb. Westen gaiak dira, itzultzailearen iritziz, \u00abgenero rolen eta maitasun erromantikoaren zama, nahien eta betebeharren arteko sokatira, eta beste dikotomia batzuk\u00bb.<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Igor Susaeta \/ 2015-01-28 \/ 556 hitz ‘Samina’, ‘Siddhartha’, ‘Tristezia, zer berri’ eta ‘Soldaduaren itzulera’ nobelak euskaratu dituzte.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7,14],"tags":[3731,3,3823,2313,580,928,3818,142,3816,646,112,3824,5073,3825,2206,3820,3815,3817,3821,3819,3822],"featured_image_src":null,"featured_image_src_square":null,"author_info":{"display_name":"liburutegia","author_link":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/author\/liburutegia\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8589"}],"collection":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8589"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8591,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8589\/revisions\/8591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eibz.educacion.navarra.es\/blogak\/liburutegia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}