“Bost orrialdeko txostena” ala “Bost orrialdetako txostena”?

Galdera:

Zalantza sortu zait: bost orrialdeko txostena ala bost orrialdetako txostena da zuzena? Nik neuk “bost orrialdeko txostena” esango nuke, baina ez dakit zergatia. Ez al da leku-denborazko genitiboa mugagabean deklinatuta, eta, hala bada, ez luke –ta– hartu eta “bost orrialdetako” izan beharko?

Erantzuna

Begiratu batean pentsa genezake –ko atzizkia eta nongo kasuaren singularreko marka gauza bera direla, baina ez da beti horrela izaten: –ko atzizki guztiak ez dira nongo galderaren erantzunak. Ikusi zertan bereizten diren:

a) Herriko plazan elkartuko gara.

b) Zuhaitzik gabeko plazan elkartuko gara.

Lehen adibidean, nongo kasua dugu. Bigarrenean, ordea, ez da nongo kasua, –ko atzizkia baizik. Zertan bereizten dira? Funtsean, a) adibideak nongo galderari erantzuten dio, hau da, tokia adierazten du (herrian dagoen plaza); bigarren adibideak, aldiz, nolako galderari erantzuten dio eta nolakotasuna edo adierazten du, hots, plaza nolakoa den esaten digu (zuhaitzik ez duen plaza).

Estreinako adibidean, nongo kasuan alegia, testuinguruaren arabera mugagabe, singular eta pluralerako aukera dugu. Zuzenak dira, besteak beste:

  • Herriko plazan elkartuko gara.
  • Herrietako plazetan elkartuko gara.
  • Edozein herritako plazan elkartuko gara.

Baina, egin daiteke gauza bera bigarren adibidearekin? Nolakotasuna adierazten duenarekin, alegia? Ez, jakina. Zuhaitzik gabeko plazan aldaezina da: horrelakoetan –ko atzizkia beti berdina da.

Aurrera egiteko, hona hemen beste adibide pare bat:

a) 2008. urteko haurrek egingo dute igeriketa ikastaroa.

b) 5 urteko haurrek egingo dute igeriketa ikastaroa.

Adibide hauetan ere beste hainbeste gertatzen da: lehenengo adibidean, 2008. urtean jaiotako haurrez ari da, hots, noizko galderari erantzuten dio eta denbora adierazten du; bigarren adibidean, ordea, bost urte dituzten haurrez ari da, hau da, haurrak nolakoak diren adierazten du.

Beraz, nongo edo noizko galderei erantzun beharrean, nolakoa(k) galderari erantzuten dionean -ko atzizkia erabili behar da, eta atzizki hori beti berdina da (ez du mugagabe, singular edo pluralik, nolabait esatearren):

Lau izarreko hotela

*Lau izarretako hotela

Bi orduko filma

*Bi ordutako filma

Sei hilabeteko egonaldia

*Sei hilabetetako egonaldia

Bost orrialdeko txostena

*Bost orrialdetako txostena

Informazio iturriak:

Euskaltzaindiaren 34. araua

Zubiri, Ilari eta Entzi: Euskal gramatika osoa, IkasBook, Bilbo, 2012.

 

Atala Hizkuntza, etiketak , , , egilea .

Honi buruz: EIBZ

EIBZ edo Euskararen Irakaskuntzarako Baliabide Zentroa Nafarroako Gobernuaren Hezkuntza Departamentuko zentro ofiziala da, Hizkuntzen eta Arte Ikasketen Zerbitzuko Euskara Atalaren mendekoa. EIBZk hiru atal nagusi ditu eta ongi zehazturiko helburuak eta eginkizunak: a) Prestakuntza arloa: Euskara maila eguneratzeko eta hobetzeko ikastaroak ematea. Euskarazko ikastaroak diseinatzea eta ikastaro berriak proposatzea. Irakasleei ikasmaterialak euskaraz sortzeko aholkuak ematea eta sortzen laguntzea. b) Hizkuntz Egiaztapen eta Zuzenketaren arloa: Nafarroako Gobernuaren EGArako probak prestatzea. Irakasleei euskararen gaineko kontsulta zerbitzua eskaintzea: oinarrizko hezkuntza terminologia, hizkuntza arauak, kalitatezko testuak, baliabide didaktikoak. Lankidetza hitzarmenak sustatzea euskarazko hizkuntza baliabideak jaso, hedatu eta erabili nahi dituzten ikastetxeekin. c) Informazioaren eta Baliabideen arloa: Euskararen irakaskuntzari lotutako fondo dokumentala, bibliografikoa eta teknologia berrien gainekoa sortzea eta eguneratzea. Baliabide Zentroko fondo bibliografikoak, ikus-entzunezkoak eta informatikoak zaintzea, sailkatzea eta eguneratzea. Baliabide Zentroaren webgunea sortzea eta eguneratzea. Helbidea: Zubiarte kalea, 13 Uharte - 31620 Nafarroa

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude