Kategoriaren artxiboa: Jaiak, ohiturak eta tradizioak

INAUTERIAK

Inauteriak zubieta

Inauteak, ihoteak, aratusteak, gizakundea, emakundea, orakunde… neguaren amaiera eta udaberriaren sarrera iragartzen dituzten festek antzinako sinesmen animistaren jatorri mitikoa dute.
Inauteriek badute mitologiarekin zerikusia. Mitologia pertsonaiak nahiz inauteri pertsonaiak antzinatik datozkigun euskal sinismenekin batu behar ditugu. Inauteri ohiturak eta pertsonaiak kristautasuna ailegatu aurretik udaberriko ekinozioaren ospakizunekin lotuak daude.

Inauteriak altsasu

Material eta proposamen asko dugu gaur egun sarean gaia lantzeko. Hona hemen batzuk:

AGATE DEUNA

Herri askotan, makilekin ateratzen dira kalera egun horretan. Beste herri batzuetan, Kintoak ospatzen dira.

Beste hainbat erlijio ospakizunetan bezala, kristautasunaren aurretiko hainbat elementu paganorekin nahasita ageri dira kristau elementuak. Hartara, Santa Agata askotan abere gisa irudikatzen da: ahuntz edo katu itxurarekin.

Ablitasen, uste zuten Santa Agata bezperako gauean banatzen zirela hurrengo urtebeterako ekaitzak.

Bideoa:

Santa Ageda- Samaniego kantari

Letra:

Santa Ageda letra

Gabonak

Gabonak, gelan lantzeko hainbat material proposatu nahi dizuegu:

  • Olentzero: Olentzerozaleen elkartearen webgune ofiziala. Informazio eta baliabide interesgarriak.
  • Gabi de la Maza: Gabon kanten bilduma
lena 24
  • Haur Hezkutzarako 12 proiektuen barruan “Hemen dago Olentzero” izeneko proiektua duzue..
  • Lehen Hezkuntzarako, 2009-2010 ikasturtean sortutako materialen artean, gabonetan erabiltzeko LHrako fitxa desberdinak daude.
  • ETBk Olentzeroren txokoa du eta bertan hainbat baliabide aurkituko dituzu.

San Simon eta San Juda.

San Simon eta San Juda eguna urriaren 28an ospatzen da. Uda amaitzera doa eta negua badator. Bi gauza horiek lotuta bere poema egin zuen Gabriel Aresti idazleak. Xabier Lete abeslariak egin zuen famatua kanta eta, Arestiren poema askorekin gertatu den moduan, kanta herrikoi bihurtu da.

Negua Lantz

(*argazkia: Anders Lanzen 2013)

Hona hemen letra:

San Simon eta San Juda
joan zen uda, eta negua heldu da: (bis)
ez baletor hobe, bizi gara pobre
eremu latz honetan
ez gara hain onak benetan

Ez dugu zaldirik, ez gara zaldunak
ez dugu abererik, ez gara aberatsak
euskara guk dugu, gu gara euskaldunak
euskara guk dugu, gu gara euskaldunak..

Bideo honetan ikus daiteke Xabier Leteren kanta (txantxangorria):
http://ttiki.com/84119

Eta honetan Txatanuga Futz Bandaren bertsio martxosoa (Javi de la Maza)
http://ttiki.com/84120