Zure hizkuntza zure erabakia: balorazioa

ZURE HIZKUNTZA, ZURE ERABAKIA

Ikasleen interesa eta parte hartzeaIkasleek egitekoa ulertu dute baina puntuak nola kudeatzen ziren ulertzea kosta egin zaie. Ikasleak oso gustura ibili dira jolasean eta izugarri parte hartu dute. Oso giro ona sortu da jolasten zuten bitartean.

Ikasleen hausnarketa:  Zenbait frogatan lotsatuta ibili dira baina nola edo hala azaltzen edo egiten lortu dute, zenbaitetan ikaskideen laguntzaz. Hausnarketa baino ikasleek oso ongi pasatu dutela nabarmenduko nuke

Irakaslearen sentsazioa: Gelaratu ondoren, puntuena aldatuko nuke ikasleei hori ulertzea kosta egin zaielako. Batez ere, oso ongi pasa dutela eta euskara aitzaki izanda haiek ongi pasatzea oso positiboa dela pentsatzen dut.

Maitane Suarez, LHko 5. maila (15 ikasle), Remontibal IP, Lizarra

Ibilaldi linguistikoa herrian

Jarduera.  Burutu dugun jarduera ez dago blogean eta labur esanda hauxe izan da: ikasleekin herritik buelta bat ematera irten, eta kalean, dendetan eta herriko beste txoko batzuetan dauden kartelak behatu ditugu, euskaraz jartzen duena atertzeko. Ondoren, herrian euskarak bizi duen egoera aztertu dugu eta, azkenik, gelan herriko  ospakizun edo jarduera baterako euskarazko kartela  egin eta herrian barna jarri dugu.

Ikasleen interesa eta parte hartzea: Parte hartzea eta interesa oso handiak izan dira. Ikasleak oso motibatuak egon dira ariketa honekin.

Ikasleen hausnarketa: Haien herrian ez zegoela ia-ia euskaraz idatzitako kartelik eta euskaraz dakien jendea, ordea, badagoela. Horregatik euskarazko kartelak egiteko beharra ikusi dute, euskaraz dakien jendeak hizkuntza horretan ere horiek irakurri ahal izateko.

Irakaslearen sentsatzioa: Oso ona. Euskararekiko eta jarduerarekiko motibazioa izugarria izan da eta nire ustez hemendik aurrera kalean ikusten dituzten euskarazko
kartelak positiboki baloratuko dituztela, haiek ere horren zati sentiaraziz. Ez nuke ezer ere ez aldatuko. Den-dena ondo irten da, nik espero baino askoz hobeto.

Ander Lopez, LHko 4. mailatik 6. mailara (10 ikasle), A eredua,San Fausto IP, Antzin

Euskara ikasteko? Ez, jolasteko!!

Irakaslearentzako argibideak:

Euskara, hizkuntza guztiak bezala, jolasteko aukera amaigabea da. Tamalez, maiz, hizkuntzaren alde ludikoa bigarren mailan uzten dugu, ahazten baitugu alderdi ludikoak, hiztunen sormena garatzeaz gain, biziki elikatzen duela hizkuntzarekiko motibazioa.

Hemen, sare sozialek hizkuntzarekin jolasteko zabaldu dituzten hainbat bideren berri eman nahi dugu.

Ikaslearentzako argibideak:

Trinkotzaindia: Nik daflipat, zuk daflipazu?

Nahikoa zabaldua dagoen uste baten arabera, aditz trinkoak gehiegitxo baztertu ditugu gaurko euskaldunok, eta hori ikusita, azken aldian aditz trinkoaren aldeko nolabaiteko korrontea abiatu da, twitterren bidez, batez ere. Oraingoz, behintzat, umore kutsu nabarmen samar batekin.

Trinkotzaindia Aditz Trinkoaren Erret Akademia izeneko erakundea edo dena delakoa eratu da sare sozialetan, eta jendea aditz trinko berriak, forma berriak proposatzen hasi da. Honakoak dira proposamen horietako batzuk, hitzez hitz twitter-etik eta sareko beste gune batzuetatik hartuak:

trinkotzaindiaDokumentua jaisteko

Jarraitu irakurtzen

Hizkuntzen erabilera

Irakaslearentzako argibideak:

Ariketa honen helburua hizkuntzaren izaera eta hizkuntza kodeen aniztasuna eta aberastasuna erakustea da. Jarraian dituzue fitxak egiteko materialak: batean, hainbat hizkuntzaren irudiak agertzen dira (lauki batean); eta bigarrenean, haien izenak.

Fitxak: hizkuntzen irudiak.

Hizkuntzen erabilera 1

Fitxak: hizkuntzen izenak

hizkuntzen_erabilera_hizkuntzak Jarraitu irakurtzen

Gure auzokideen hizkuntzak

Irakaslearentzako argibideak.

Ariketa honen bidez gure inguruan  beste hizkuntzak batzuk ere hitz egiten direla ikusiko da.

Jardueraren azalpenean testuak eta irudiak tartekatu dira, hala nola telebistako saio osoa ikusteko aukera.

Irakasleak erabakiko du nola landu sarrerako partea, 100 hizkuntza baino gehiago hitz egiten dira Euskal Herrian: bideo osoa ikusi, testua irakurri eta irudiak tartekatu, testua irakurri eta gero irudiak ikusi…

………………………………………………………………………………………………………….

100 hizkuntza baino gehiago hitz egiten dira Euskal Herrian*.

Horietan guztietan, arabiera da hiztun gehien dituen atzerriko hizkuntza. Aspalditik bizi dira gure inguruan arabiar hiztunak. Arabiarrak 713. urte inguruan iritsi ziren Euskal Herrira lehendabizikoz, Cassius konde bisigodoak islama besarkatu zuenean.

Eta gainera, gure hizkuntzan eragin dezente izan duen hizkuntza da. Euskarak arabieratik eratorritako  hitz pila bat ditu; ‘al’ silabarekin hasten direnak horietako asko: albistegi, alkate, albaitari, alkandora…

Arabiera baldin bada Euskal Herrian hiztun gehien dituen atzerriko hizkuntza, gure artean hiztun gutxien dituena okzitaniera da. Gure artean, Baiona eta Biarritz inguruan presentzia duen hizkuntza erromanikoa da. Frantziako estatuan eta munduan bi milioi pertsona inguruk hitz egiten dute, baina Unescok galtzeko arriskuan daudenen artean sailkatu du.

Okzitanierak hainbat dialekto ditu eta Lapurdin hitz egiten dena itsasaldeko gaskoia da. Garai batean, Gipuzkoako kostan ere hitz egin zen hizkuntza hau eta Donostiako izen asko horren ondorio dira: Urgull, Gros, Polloe, Morlans, Monpas, Aiete, Ulia, Miramon…

(Okzitanierari buruzko informazio gehiago: Tribuaren berbak, 2014/11/23: “Okzitanierak bizi duen egoeraz” ). Jarraitu irakurtzen

Hizkuntzekiko jarrerak

Irakasleentzako argibideak:

Ikasleei ondoko galdetegia bakarka erantzuteko eskatuko zaie. Garrantzitsua da ikasleek zintzotasunez erantzutea eta irakasleak inolako pistarik ez ematea balizko erantzunen gainean, edo galdetegiko erantzunak kontatzeko moduari dagokionez. Galdetegia bete ondoren, ikasle bakoitzak berea puntuatuko du, irakasleak emango dituen jarraibide hauen arabera:

Jarreren galdetegia puntuatzeko jarraibideak:

1.- 1., 2., 4., 10., 12., 13., 14., 15., 18., eta 19. galderei emandako erantzunak positibotzat hartuko dira. Erantzun positibo bakoitzaren alboan (1., 2., 4., 10., 12., 13., 14., 15., 18., eta 19. galderakoak),  1etik 5era lortutako balioak  jasoko dira, kanpoko ertzean, (+) gehi markarekin. Balore horiek batuko dira eta ateratako zifra orrialdearen bukaeran idatziko da (+ zeinuarekin)

2 .- 3., 5., 6., 7., 8., 9., 11., 16., 17., eta 20. galderei emandako erantzunak negatibotzat hartuko dira. Erantzun negatibo bakoitzaren alboan (3., 5., 6., 7., 8., 9., 11., 16., 17., eta 20. galderakoak),  1etik 5era lortutako balioak jasoko dira, kanpoko ertzean, erantzun bakoitzaren ondoan, (-) minus markarekin. Balore horiek batuko dira eta ateratako zifra orrialdearen bukaeran idatziko da (- zeinuarekin).  Ateratako zifra orrialdearen bukaeran idatziko da (- zeinuarekin), balore positiboen zifraren azpian.

3 .- Azkenik, galdetegiaren puntuazioa honela kalkulatuko da: balio positiboaren zifra (+) ken negatiboarena (-). Horixe izanen da galdetegian lortutako puntuazioa.

Zifra hori orriaren goialdean idatziko da, eskuin aldean (biribil bat jarriko zaio).

Ikasleen puntuazioa interpretatzeko hauxe hartuko dugu kontuan: jarrera negatiboenak  -40 puntutik hurbilen daudenak dira eta positiboenak, aldiz, +40 puntutik hurbilen daudenak, baldin eta galdera guztiei erantzun bazaie. Jarraitu irakurtzen

Lehenengo esaldia beti euskaraz

Nor daIrakaslearentzako argibideak

Ikasleei beheko testua emanen zaie irakurtzeko, eta gero, horren gainean eztabaidatuko da: ados dauden ala ez, zer gehitu nahi duten, esaten dena betetzen ote duten, zergatik…

Lehen hitza edo lehen esaldia beti euskaraz egiteak sorpresa on asko emanen dizkigu; izan ere, uste ez genuen tokietan ere euskaraz eginen digute maiz.

Hori dela eta, 24 orduz (edo hainbat orduz)  dendan, liburutegian, tabernan, kaleko norbaiti… lehen esaldia (agurrak soilik ez du balio) euskaraz egitea proposatuko diegu eta jasotako bizipenak gelaratu eginen ditugu.

Saiakera egin aurretik, lehen hitza euskaraz egiten dugunean, gerta daitezkeen egoeren azalpenak emanen ditugu. Irakasleak hainbat jarraibide, argudio eta arrazoi eman ditzake ikasleek ezezagun bati lehen hitza euskaraz egiten diotenerako:

A- Euskaldunok euskaraz egitea normala da, beraz, lehenengo esaldia euskaraz egitea izan beharko litzateke gure jarrera ohikoena. Lehenengo esaldia euskaraz egiten ez badugu ez dugu jakiterik gure solaskidea euskalduna den ala ez. Are gehiago, euskaldunari euskaraz aritzeko aukera kentzen diogu. Jarraitu irakurtzen

Zure hizkuntza, zure erabakia: balorazioa

ZURE HIZKUNTZA, ZURE ERABAKIA

Ikasleen interesa eta parte hartzea: ikasleak oso gustura aritu dira lan tadeetan. Izan ere, hasieratik adierazi diet jokoa egingo genuela eta horrelakoak gogo biziz hartzen dituzte. Hori dela-eta, motibazio handia eta jarrera oso baikorrak izan dituzte ikasle guztiek. Egia da jokoak aurrera egin ahala batzuen interes maila pixka bat jaitsi egin dela, baina, era berean, beste batzuena asko areagotu da. Umore onez aritu dira lanean eta oso positibotzat hartu dut jardueraren gelaratzea. Jarduera honek lotsa alde batera uztea eskatzen du, eta batzuentzat gauza zaila da hori.

Ikasleen hausnarketa: egia esateko, ikasleek ez dute hausnarketa sakonik egin; egoera bakoitzak markatzen zuen ariketa egitera mugatu dira ahalik eta modu egokienean. Bukaeran, nire laguntzarekin hausnarketa bikaina egin dugu guztion artean. Izan ere, joko honek normalean ikasgelan lantzen ez diren hainbat esparru ukitzen ditu, irainak edo maitasuna adierazteko espresioak adieraztearena, adibidez. Ariketa horiek kontuan hartuz, ikasleak konturatu dira euskara ez dela ikasgelan aritzeko hizkuntza bakarrik, haratago doan erabilera duela baizik.

Irakaslearen sentsazioa: oso gustura egon naiz ariketa egin dugun bitartean, ikasleak alai eta umoretsu ikusi baititut, eta euskaraz ere ongi pasatzeko eta jolasteko gaitasuna dutela ohartzeak poza eman dit. Euskararekiko maitasuna edo atxikimendua ere landu dugu, eta askok gurea den hizkuntza hau oso gustuko dutela ohartu naiz. Gainera, ariketak hizkuntza egoera desberdinetan erabiltzeko aukera eskaini digunez, lasai eta eroso sentitu naiz.

Balorazio orokorra: ariketa hauek oso egokiak dira ikasgelan lantzeko. Ikasleek gogoz hartzen dituzte eta hizkuntza zuzentasunaren esparrutik landu beharrean, egokitasunarenetik lantzeko aukera ematen dute. Beraz, oso positibotzat jotzen ditut, gehienbat ikasmaterialetan horrelako ariketen falta dagoelako. Edozein argitaletxe aukeratzen dugula ere, motibazioa eta eguneroko ahozko hizkuntza lantzerakoan hutsuneak nabaritzen dira, hizkuntzaren alde formala eta zuzena baitira lanketaren oinarria.

 Leire Insausti, LHko 4. maila (18 ikasle), Tafallako Ikastola.

Nork motibatuko du motibatzailea?

“Irakurgaiak” atalean, besteak beste, soziolinguistika  alorrean aditu/aritu diren pertsonen  kolaborazioak jasotzeko eta zuekin partekatzeko asmoa dugu. Oraingoan, Txerra Rodriguezen ekarpena duzue irakurgai: ekarpen interesgarria bezain mamitsua. Mila esker, Txerra!

“Gazteak motibatu behar ditugu (dituzue), antza. Euskara gehiago egin dezaten, jakina. Erraza da esaten, egiten ez dakit nik. Izan ere, lehenik eta behin, ados jarri beharko ginateke motibazio hori zertan datzan. Baina artikulu honen luzera zeharo gainditzen du kontu horrek.

Motibatzeaz ari ginen. Nik ez daukat erantzuna, bestela ez nuke hemen botako hain arin. Azkar joango nintzateke patentatu eta aberastera. Baina pista batzuk baditut, han-hemen entzun eta egindakoetatik abiatuta.focalaforja_CCmarimbajlamesa_txiki

Lehenik eta behin, gazteak ez “kriminalizatu”. Aski da. “Egin euskaraz” bezalako errieta-erreguek ez dute balio. Euskaldun agertzea gaur eta hemen joera nagusiaren kontra igeri egitea da. Helduontzako erraza ez bada, pentsa gaztetxoentzako.

Bigarrenik, entzun. Gazteek asko dute esateko. Euren sentimendu, bizipen, kezka, interes, beldur eta abarrak oso garrantzitsuak dira. Ezagutu behar ditugu horiek guztiak, aldaketarik eragin nahi badugu. Jarraitu irakurtzen

Ibaiaren teknika: balorazioa

IBAIAREN TEKNIKA 

Ikasleen interesa eta parte hartzea: gehienek oso ongi erantzun dute eta interesez burutu dute ariketa.

Ikasleen hausnarketa: ariketa hau egin aurretik, euskararen jatorriaren inguruko edukiak lantzen ibili ginen. Jatorriaren aitzakiarekin, euskararen etorkizuna aurreikusten saiatu ginen. Ibaiaren ariketa momentu egokian txertatu dudala uste dut, hizkuntzarekiko sentsibilitatea azaleratua baitzuten aurreko edukiak landutakoan. Ikasleek oso ongi erantzun dute (gehienek), eta euskarari zer edo zer zor diotela hausnartu dute; hau da, hizkuntzarekiko harremana etorkizun hurbil batean estutu beharra azpimarratu dute.

Irakaslearen sentsazioa: ikasle gehienek oso ongi erantzun dute, nahiz eta bakan batzuek ezer gutxi adierazi duten eta arras azalekoa izan den haien hausnarketa. Euskararen ibaian bidaide izan nahiko luketela argi eta garbi adierazi dute eta horretarako konpromisoa handitu beharko luketela hausnartu. Ekintza egin bitartean, giroa oso aproposa izan da eta oso ongi baloratu dute/dugu bertan bizitakoa. Bertzalde, ariketa aproposa da barruko sentimenduak adierazteko eta hizkuntzaren gaineko hausnarketa bultzatzeko.

   Jon Barberena, DBHko 3. maila (13 ikasle), Agoizko  DBHI.