Okerra: *maiatzaren 1an / Zuzena: maiatzaren 1ean

Utzi erantzuna

Bihar maiatzaren bata izango da eta, horren harira, honatx Interneten aurkitutako zenbait oker:

  • *Maiatzaren 1an feministok kalean izango gara!
  • *Maiatzaren 1an Baionan egin ziren ekimenen bideoa.

  • *Zubi hontako ordutegia honako hau da: Maiatzaren 1an ostirala,  2an larunbata, eta 3an igandea: goizeko 10:30etatik 15:00tara

Honela behar zuten zuzenak izateko:

  • Maiatzaren 1ean feministok kalean izango gara!
  • Maiatzaren 1ean Baionan egin ziren ekimenen bideoa.
  • Zubi honetako ordutegia honako hau da: maiatzaren 1ean —ostirala—,  2an —larunbata—, eta 3an —igandea—: goizeko 10:30etik 15:00etara.

 

 

“gidoi” ez da “marra” eta “marratxo” hitzen sinonimoa

Utzi erantzuna

Zenbait hiztunek gidoi hitza erabiltzen dute marra edo marratxo esan nahi dutenean. Erabilera okerra da hori.

Euskaraz, gidoi hitzak hau esan nahi du: irratiko edo telebistako saio baten edo film baten akzio edo garapeneko elementuak (elkarrizketak, musika, planoak etab.) zehazturik azaltzen diren testua. Gaztelaniazko guión hitzaren ordaina da, alegia.

Euskaltzaindiaren Hiztegian zein Elhuyar hiztegian  Heg. marka ezarri diote; hau da, hegoaldeko berbatzat hartu dute:

Ikus EBEn eman duten azalpena: GIDOI.

Desberdinak: “ordenagailua apurtu” eta “ordenagailua hondatu”

Utzi erantzuna

Zenbait hiztunek ez dute “hondatu” edo “matxuratu” erabiltzeko ohiturarik, eta horien ordez “apurtu”, “hautsi” edo “puskatu” aditzak erabili ohi dituzte. Ez dira, ordea, sinonimoak. Ikus dezagun, bi adibide hauen bitartez, zein den aldea:

1. Ordenagailua apurtu zitzaigunetik, tableta erabiltzen dugu informazioa bilatzeko.

2. Ordenagailua matxuratu zitzaigunetik, tableta erabiltzen dugu informazioa bilatzeko.

Lehendabiziko adibidean esaten ari gara ordenagailua hautsi egin zitzaigula, zenbait zatitan puskatu zela, istripu edota kolpe baten ondorioz esate baterako. Beste kontu bat da, ordea, ordenagailuak matxura bat izatea nahiz eta puska edo zatietan hautsita egon ez. Ideia hori adierazteko, bigarren adibideaz baliatuko gara, eta testuinguru horretan ez litzateke zuzena “apurtu” erabiltzea.

Besteak beste modu hauetan adieraz daitezke bi adiera ezberdin horiek:

1. Ordenagailua apurtu zaigu = Ordenagailua puskatu zaigu = Ordenagailua hautsi zaigu…

2. Ordenagailua hondatu zaigu = Ordenagailua matxuratu zaigu = Ordenagailuak matxura du…

 

 

Okerrak: *martxoaren 16ean, *martxoaren 16eko, *martxoaren 16etik, *martxoaren 16era…

Utzi erantzuna

Zuzenak: martxoaren 16an, martxoaren 16ko, martxoaren 16tik, martxoaren 16ra…

“Hamasei” diptongoz amaitzen da. Diptongoz bukatutako hitzak bokalez bukatutako beste edozein bezala deklinatu behar dira. Hala dio Euskaltzaindiaren 29. arauak: Diptongoz bukatzen diren izenen deklinabidea. Hortaz, bokalez bukatutako beste edozein zenbaki bezalaxe deklinatu behar dugu 16 (hamasei).

Gai honi lotuta, ikus blog honetan bertan argitaratutako beste hiru sarrera hauek ere:

a) Okerrak: *2014ean, *2014eko, *2014etik, *2014era…

b) Okerrak: *irailaren 4ean, *irailaren 4eko, irailaren 4etik, irailaren 4era…

c) Okerrak: *martxoaren 24ean, *martxoaren 24eko, *martxoaren 24etik…

d) Okerrak: *ekainaren 6ean, *ekainaren 6eko, *ekainaren 6etik, *ekainaren 6era…

Okerrak: *filma bat, *filman, *filmako, *filma onena…

Utzi erantzuna

Okerrak: filma bat, filman, filmako, filma onena…

Zuzenak: film bat, filmean, filmeko, film onena...

Euskaltzaindiaren Euskaltzaindiaren Hiztegiaren arabera, film da hitza; hiztun askok *filma (-a itsatsiarekin, alegia) dela uste badute ere.

Hona hemen Internet sarean topatutako akats batzuk:

a) *Steven Spielberg zinema zuzendariaren filma bat da War Horse.

b) *Odriozolak eta Nagore Aranburuk batera egin dute lan filman.

c) * Zein bi aktore izan ziren Thelma eta Louis filmako protagonistak?

d) *Zazpi César sari irabazi zituen, tartean filma onena.

Honela behar dute zuzenak izateko:

a) Steven Spielberg zinema zuzendariaren film bat da War Horse.

b) Odriozolak eta Nagore Aranburuk batera egin dute lan filmean.

c) Zein bi aktore izan ziren Thelma eta Louis filmeko protagonistak?

d) Zazpi César sari irabazi zituen, besteak beste film onenarena.

Bi puntuen ondoren minuskulaz, salbuespenak salbuespen

Utzi erantzuna

Askoren ustez, bi puntuen ondoren maiuskulaz idatzi behar da. Salbuespenak salbuespen, uste okerra da hori. Bi puntuen ondoren minuskulaz idatzi behar da, kontrako arrazoirik ez bada behintzat. Adibidez:

  • Oso garbi du urteak bete aurretik zer egin nahi duen: marka ezarri.
  • Hauek dira lau urtaroak: udaberria, uda, udazkena eta negua.
  • Ordubetean bukatu zituen etxeko lanak: hautsa kendu, lisatu eta otordua prestatu.

Jarraitu irakurtzen →