Ricardo Urrizola, ikertzailea: “Erabateko kontrola zuten militarrek lehenengo egunetik”

Edurne Elizondo / 2018-03-16 / 714 hitz

Ricardo Urrizolak (Iruñea, 1968) 2.000 izen propio baino gehiago jaso ditu Consejo de Guerra. Injusticia militar en Navarra, 1936-1940 liburuan. 1936tik 1940ra arteko 600 bat auzitan aurkitu ditu izen horiek, Iruñeko Artxibo Militarrean. 1936ko gerraren testuinguruan Nafarroa nolakoa zen eta militarrek gizartean zer-nolako kontrola ezarri zuten aztertu du, besteak beste.

Jarraitu irakurtzen

Sustraiak behar du non errotu

Edurne Elizondo / 2018-03-16 / 859 hitz

Wallmapu mapan jarri dute. Izen bereko Euskal Herriko elkarteko kideak Nafarroako Parlamentuan izan dira, eta maputxeen herrira begira jarri dituzte talde politikoetako ordezkariak: Txileko eta Argentinako gobernuen administrazioaren pean sufritzen ari diren errepresioaren berri jaso eta zabal dezaten; egoerari buelta emateko presioa egin dezaten. “Laguntza eske gatoz, maputxeen aldeko adierazpen instituzionala eskatzera”, erran zuten Wallmapu Euskal Herria elkarteko Gabi Basañezek eta Mery Ann Garlingek, parlamentarien aurrean otsailaren 20an egindako agerraldian. Adierazpena onartzeko zain dira orain.

Jarraitu irakurtzen

Liburuek isildutakoa

Kattalin Barber / 2017-12-15 / 543 hitz

Ez da lan erraza izan emakumeak historia artxiboetan aurkitzea, eta hari askotatik tira egin behar izan du Amaia Kowaschek Ezkabako kartzelako presoei lagundu zieten andreak topatzeko. 1934. eta 1945. urteen artean Ezkaban sortutako emakume taldeen mugimenduen lekukotasunak bildu ditu Nafarroako Gobernuak argitaratutako Sareak ehotzen liburuan. Gaur aurkeztuko du Nafarroako Museoan, 18:30ean.

Jarraitu irakurtzen

Pareta baten kontra

Edurne Elizondo / 2017-11-17 / 816 hitz

Gehiago espero zuten. Baina pareta baten kontra egin duten sentsazioa dute. Bidea ia hasi bezain pronto amaitu dutela. Nafarroako Unibertsitate Publikoan euskaraz ikasteko dauden aukerak uste baino urriagoak direla konturatu dira. NUP, finean, “gizarteak uste baino erdaldunagoa” dela. “Unibertsitateak beti saltzen du gora baino ez duela egiten euskaraz eskaintzen dituen ikasgaien kopuruak; baina ez da egia. Errealitatean, euskara ez da, inondik inora, lehentasun bat”.

Jarraitu irakurtzen

Izebaren sakeari ilobak egin dio orain errestoa

Edurne Elizondo / 2017-10-13 / 1169 hitz

Utzi? Ezta pentsatu ere! Ametsa betetzen ari naiz!”. 8 urte zituenean hasi zen Maite Ruiz de Larramendi pilotan. Eskuz aritzea maite zuen. Mutilekin jokatu behar izaten zuen, bertze neskarik ez zegoelako. 14 urte bete zituenean, baina, frontoietan behin eta berriz errepikatzen ziotenari so egin zion Ruiz de Larramendiren aitak, eta utzi egin zion alaba pilotan aritzera eramateari. 

Jarraitu irakurtzen

Gerrak herritik botatakoak

Edurne Elizondo / 2017-09-29 / 950 hitz

Hamabi urte zituen Maribel Sembroizek Felix aita ezagutu zuenean. Irundik zeharkatu zuen muga, Hendaiara joan, eta aitarekin lehendabiziko aldiz bat egiteko. Felix Sembroizek 1936an ihes egin zuen Erriberri sorterritik. Emaztea eta zortzi hilabeteko alaba utzi zituen etxean. “Frontera joan zen, hiru anaiarekin; 1976. urtera arte ez zen itzuli”. Gursen (Okzitania) izan zen Sembroiz. “Errefuxiatuentzako esparrua zen, baina beti aske izandako haiek preso sentitu ziren han”.

Jarraitu irakurtzen

Bideak izan dezan denentzako tokia

Edurne Elizondo / 2017-07-27 / 1033 hitz

Bizikletaren gainean gaudenean, gure gorputza da txasisa”. Patxi Etxenikerenak dira hitzak. Txirrindularitza du aspaldiko zaletasun. “47 urte ditut, eta 30 daramatzat bizikletaren gainean”. Ez du utzi nahi, biziki maite duelako, baina aitortu du saiatzen dela ibilgailu gutxiago dituzten bideak aukeratzen. “Arriskua, halere, edozein tokitan da”. Duela urtebete luze, Etxenike eta haren semea harrapatu zituen auto batek, Endarlatsa inguruan. Lesakan bizi da Etxenike, eta Behobiarako bidea hartu zuen semearekin batera. “Bazterbidean ginen gu, bata bertzearen atzean; autoa gainera etorri zitzaigun. Gidariak ikusi gintuen, baina oharkabetu, eta harrapatu gintuen”, gogoratu du.

Jarraitu irakurtzen