Kipchogeren 2 orduz azpiko maratoiaren atzean dagoen zientzia

Leire eta Ainara Sangroniz / 2019-10-22 / 565 hitz

Urriaren 12an Eliud Kipchogek maratoia 2 ordu baino denbora laburragoan amaitzea lortu zuen. Marka ez da ofiziala izango ez direlako bete IAAF atletismoaren erakundeak (International Association of Athletics Federations) ezartzen dituen baldintzak, baina historiara pasako da, lehen aldiz gizakia 2 orduko langatik jaisteko gai izan baita. Lasterketa honetan kenyarrak lortu duen markak, berak dioen bezala, gizakiak ez daukala mugarik erakusten du.
Jarraitu irakurtzen

Umerik onartzen ez duten lekuak, gero eta ugariagoak

Mikel Garcia Idiakez / 2019-11-07 / 270 hitz

Haurrik nahi ez duten hotelak ezagutu genituen lehenik; hainbat taberna eta jatetxetara zabaltzen ari da betoa. “Ez zaizkigu umeak gustatzen” irakur daiteke zuzenean Bartzelonako kafetegi baten sarreran. Diskriminazioa salatzen dutenak eta sektore jakin bati zuzendutako eskaintza dela defendatzen dutenak, aurrez aurre. Eta eztabaidaren muinean: elkarbizitza.

Jarraitu irakurtzen

Sexu heziketa bortxaketak ekiditeko

Ander Otaño / 2019-10-23 / 320 hitz

Aurtengo uda ere ez da oso desberdina izan, nahiz eta mugimendu feministak gogor landu duen autodefentsa feminista: aurtengo udan ere bortxaketak izan dira Euskal Herriko hainbat puntutan.

Jarraitu irakurtzen

Itsasoaren erauntsipean

Garikoitz Goikoetxea / 2019-10-30 /664 hitz

Climate Central zentroak mapa bitartez aztertu du itsasoaren maila igotzeak zer eragin izango duen. Uholdeak izateko arrisku handiagoa izango dute Euskal Herriko eremu ugaritan; besteak beste, Aturri aldean eta Bilboko itsasadarrean.

Jarraitu irakurtzen

Animalien aurkako krudelkeria delitua izateko bidean da Estatu Batuetan

Jaione Dagdrommer / 2019-10-29 / 190 hitz

Senatuan legea onartuko balitz, animalien aurkako krudelkeriagatik zazpi urteko kartzela zigorra ezarri liteke Estatu Batuetan.

Jarraitu irakurtzen

Euskaldun super-super jatorraren erasoa

Josean Bueno / 2019-10-23 / 291 hitz

Berriro jaso dut albistea, ohi bezala ikasturte hasieran: ikasle batek euskaldun super-super jatorraren erasoaren berri eman dit. Ez dut gogoratzen oraingoan euskaldun super-super jator hau Azpeitikoa, Ondarrukoa ala Goiherrikoa zen. Berdin dio, erasoa antzekoa da beti: “hori ez da euskara”, modu batean edo bestean; gure kasuan arabar gazte bati esanda, unibertsitate giroan, eraso hauen ohiko lekuetako bat.

Jarraitu irakurtzen

Obesitatea eta argaltasuna ere heredatzen dira

Juan Ignacio Perez Iglesias / 2019-09-30 / 481 hitz

Pisua hartzea edo galtzea, modu sinplean esanda, eskuratzen den energiaren eta gastatzen denaren arteko aldearen ondorio da. Organismoak irentsi den elikagaitik asimilatzen duena eskuratzen du. Eta jardunaren jardunez energia gastatzen du, beroa barreiatuz. Askotarikoak dira jarduerok: batzuk beharrezkoak dira sistema organikoek (bihotz jarduera, giltzurrunena, nerbioena, etab.) normal funtzionatzeko, esaterako, gorputz tenperaturari eustea; beste batzuk zelulak eta ehunak berritu eta konpontzeari lotuta daude; beste batzuk egitura berrien sintesiaz arduratzen dira; eta azkenik, ariketa fisikoari loturiko muskuluen jarduerak ere aipatu behar dira. Eskuratu den energia gastatu dena baino handiagoa bada, organismoak masa hartzen du. Kontrakoa gertatzen da gastatu dena eskuratu dena baino handiagoa bada.

Jarraitu irakurtzen